1 października w Polsce rusza system kaucyjny

Od 1 października 2025 roku w Polsce rusza system kaucyjny, zachęcający do rozwoju ekologii, jednak kosztem składowania dodatkowych śmieci.

System kaucyjny ma zachęcić konsumentów do zwrotu pustych butelek i puszek po napojach. Rozwiązanie jest oparte na unijnych dyrektywach dotyczących gospodarki obiegu zamkniętego, obejmie plastikowe butelki do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz od 1 stycznia przyszłego roku szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Celem jest zwiększenie poziomu recyklingu z obecnych 77% do 90% do 2029 roku oraz podniesienie udziału tworzyw z recyklingu w nowych opakowaniach z 25% do 30% od 2030 roku. System, wdrażany przez operatorów takich jak Polski System Kaucyjny S.A. (PSK) obejmie 16 europejskich krajów w tym 38 milionów Polaków.

W sklepach zaczną pojawiać się napoje w opakowaniach oznaczonych specjalnym znakiem kaucji, wskazującym jej wysokość. Przy zakupie klient zapłaci dodatkową opłatę zwrotną: 50 groszy za plastikową butelkę lub puszkę oraz 1 zł za szklaną butelkę wielokrotnego użytku (od stycznia). Można przyjąć, że jest to pewnego rodzaju depozyt, który w całości wraca po zwrocie opakowania w gotówce lub bonie na zakupy. W wielu krajach jest to już powszechnie przyjęte rozwiązanie, które się sprawdza, jednak pytaniem jest to, czy zostanie ono tak dobrze wprowadzone jak w krajach rozwiniętych jak np. Holandia.

Zwrot będzie możliwy w dużych sklepach (powyżej 200 m²) za pomocą automatów kaucyjnych lub ręcznie, pod warunkiem, że opakowanie jest niezgniecione i ma znak kaucji. Do końca 2025 roku na rynku będą obiegać opakowania ze znakiem i bez, Opakowania bez oznakowania trafiają do żółtych pojemników na plastik, jak dotychczas. Sklepy poniżej 200 m², restauracje i bary nie muszą pobierać kaucji, jeśli opakowanie nie opuszcza lokalu. System ma poprawić jakość recyklingu, bo zwrócone opakowania są czystsze i lepiej nadają się do ponownego użycia. Szklana butelka może wrócić na rynek nawet kilkanaście razy.

System kaucyjny to krok ku zrównoważonej gospodarce, redukujący odpady i promujący nawyki ekologiczne. Choć wdrożenie potrwa kilka miesięcy, konsumenci już od 1 października zobaczą zmiany na półkach. Badania wskazują, że ponad jedna czwarta Polaków nie zna szczegółów, dlatego warto śledzić oznaczenia opakowań, by nie stracić depozytu. Oczekuje się, że system zwiększy selektywną zbiórkę, korzystając z doświadczenia producentów piwa, którzy od lat obracają butelkami zwrotnymi. Dla firm to jendak nowe obowiązki, które mogą wpłynąć na potrzebę zatrudnienia nowego personelu, który będzie pomagał w zajmowaniu się “ekologiczną strefą” zakupów.

Szymon Ślubowski