Archeolodzy odkryli starożytne łyżwy z końskich kości

W trakcie wykopalisk prowadzonych na terenie Półwyspu Tamańskiego w Kraju Krasnodarskim w południowej Rosji przez archeologów zostały odkryte starożytne łyżwy z końskich kości. Wiekowy przedmiot służył do pokonywania zamarzniętych zimą dróg wodnych.

Starożytne łyżwy z końskich kości

Najnowsze niezwykłe znalezisko z Półwyspu Tamańskiego, który znajduje się na wschód od Krymu i który oddziela Morze Azowskie od Morza Czarnego, rzuca nowe światło na to jak lokalne nadczarnomorskie ludy adaptowały się w starożytności do sezonowego klimatu tego regionu. Odsłonięte starożytne łyżwy z końskich kości dostarczają cennych informacji na temat tego jak wyglądało życie codzienne, handel, sieć komunikacyjna w tym regionie  kilka tysięcy lat temu.

Odkryty niedawno zaskakujący artefakt z czasów starożytnego świata Morza Czarnego został odkryty przez naukowców z Laboratorium Technologii Archeologicznej, wchodzącym w skład Instytutu Historii Kultury Materialnej Rosyjskiej Akademii Nauk (IIMK RAS). W 2024 roku zespół archeologów przeprowadził zakrojone na szeroką skalę wykopaliska ratownicze, które były prowadzone wzdłuż trasy nowego rurociągu paliwowego, jaki zostanie wybudowany w rejonie tiemriukskim. Okolice miasta Tiemriuk od lat słyną z dużej liczby odkryć archeologicznych pochodzących z rozmaitych okresów historycznych i dokumentują osadnictwo na tym terenie od starożytności po średniowiecze.

Archeolodzy w ramach tej ekspedycji naukowej prowadzili badania na terenie kilku stanowisk archeologicznych: Sady-1 i 2, Zakład Armatury-1, Mingrelskoje, Khabl-Mingrelskoje, Sheptalskoye-Levoberezhnoye i Yastrebovskoye-Berezhnoe. Razem stanowiska te tworzą unikalny krajobraz kulturowy, który niegdyś znajdował się na terytorium Królestwa Bosporańskiego.

Przedmiot służący do pokonywania zamarzniętych dróg wodnych

Badanie tak rozległego kompleksu zabytków i ruin umożliwiło archeologom nie tylko udokumentować poszczególne artefakty, ale także zrekonstruować szersze wzorce życia codziennego, gospodarczego i adaptacji środowiskowej starożytnych mieszkańców regionu wschodnio-północnego Morza Czarnego. Szczególnie niezwykłym artefaktem odkrytym na obszarze tego zespołu stanowisk archeologicznych okazały się starożytne łyżwy z końskich kości.

Zaskakujący zabytek został wydobyty dokładnie na obszarze Yastrebovskoye-Berezhnoe. Szczegółowa analiza przeprowadzona przez naukowców wykazała obecność na zabytku charakterystycznych śladów intensywnej eksploatacji, które świadczą o tym, że przedmiot był w sposób celowy wielokrotnie używany. W związku z charakterystyczną formą przedmiotu, jego wygładzonymi powierzchniami oraz biorąc pod uwagę kontekst archeologiczny zabytku, archeolodzy zidentyfikowali artefakt jako łyżwy/płozy, które służyły do sprawnego poruszania się zimą po zamarzniętych zbiornikach wodnych.

Według archeologów te starożytne łyżwy zostały wykonane dokładnie z kości dużych zwierząt, a dokładnie z kości koni lub bydła – tkanka kostna tych ssaków kopytnych charakteryzuje się mocną i gęstą strukturą. To właśnie ta cecha tych kości była kluczowa dla wykonania takich łyżew, które w końcu musiały utrzymać przykładowo 60-70 kg ciężar człowieka noszącego je. Odkrycie to świadczy nie tylko o wysokim poziomie umiejętności technicznym społeczności, która była twórcami przedmiotów tego typu, ale również o zaawansowanej jej wiedzy na temat dostępnych materiałów i warunków środowiskowych.

Marcin Jarzębski