Archeolodzy odkryli w Gökhöyük starożytną ceramikę z ludzką twarzą

Badacze prowadzący wykopaliska na terenie stanowiska archeologicznego Gökhöyük, które znajduje się w prowincji Konya w środkowej Turcji, odkryli unikatowy artefakt pochodzący sprzed kilku tysięcy lat. Tym zaskakującym znaleziskiem okazała się ceramika z ludzką twarzą, która jak wykazało datowanie liczy 5 tys. lat.

Ceramika z ludzką twarzą sprzed 5 tys. lat

Położony w prowincji Konya w środkowej Turcji prehistoryczny kopiec Gökhöyük stał się miejscem kolejnego sensacyjnego znaleziska archeologicznego. Przez naukowców na terenie tego pradawnego stanowiska została odkopana ceramika z ludzką twarzą sprzed 5 tys. lat. W przekonaniu archeologów znalezisko to ujawnia nowe fakty na temat praktyk religijnych i kulturowych dawnych społeczności anatolijskich. Unikatowy artefakt został odkopany podczas trzeciego roku wykopalisk w tym miejscu realizowanych przez zespół archeologów na czele którego stoi prof. Ramazan Gunduz z Uniwersytetu Seldżuckiego z miasta Konya.

Zidentyfikowana ceramika z Gökhöyük nie została odkryta w całości – do naszych czasów zachował się natomiast jej znaczący fragment. Artefakt, będący wyrobem garncarskim, ozdobiony wizerunkiem ludzkiej twarzy został wyrzeźbiony z dbałością o liczne szczegóły oraz z dużym kunsztem. Na przedmiocie nie trudno dostrzec rozmaite szczegóły uformowanej kilka tysięcy lat temu przez ceramicznego mistrza ludzkiej twarzy, wśród których znajdują się m.in.: migdałowe oczy, uniesione brwi, wydatny nos.

„Ten ceramiczny przedmiot ma niezwykły charakter, ponieważ odzwierciedla symboliczne znaczenie ludzkiej twarzy we wczesnych społeczeństwach. Najprawdopodobniej odkryty fragment stanowił część ceramicznego naczynia ceremonialnego, które było używane nie tylko do codziennych czynności, takich jak gotowanie, ale także w rytuałach o głębokim znaczeniu duchowym” –  powiedział prof. Ramazan Gunduz.

Historia wykopalisk w Gökhöyük

Jak wykazało wstępne datowanie przeprowadzone przez naukowców odkryta ceramika z ludzką twarzą najpewniej powstała 5 tys. lat temu, a tym samym pochodzi z wczesnej epoki brązu. Dokładny wiek tego artefaktu zostanie ustalony dopiero za sprawą nadchodzącego szczegółowego datowania, które obejmie datowanie metodą analizy radiowęglowej.

Gökhöyük jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych w środkowej Anatolii. To prehistoryczne miejsce rozciąga się na obszarze o powierzchni około 5 hektarów i jest położone w odległości 5 km od miasta Seydişehir. Po raz pierwszy Gökhöyük zostało zidentyfikowane w latach 50. XX wieku przez znanego brytyjskiego archeologa Jamesa Mellaarta, który zdobył międzynarodową sławę i uznanie za sprawą swoich pionierskich badań prowadzonych w Çatalhöyük.

Jedne z pierwszych znaczących wykopalisk prowadzonych na obszarze Gökhöyük miały miejsce pomiędzy 2002 a 2005 r., kiedy to na tych terenach podczas prac budowlanych zostały odkopane wiekowe artefakty. Od tamtego czasu przez niemal 20 lat aż do 2023 r. systematyczne prace archeologiczne na terenie tego stanowiska zostały wstrzymane, kiedy to zostały wznowione pod nadzorem tureckiego Ministerstwa Kultury i Turystyki. Obecne badania w tym miejscu są realizowane w ramach ogólnotureckiego projektu archeologicznego „Dziedzictwo dla przyszłości”.

Marcin Jarzębski