Archeolodzy odkryli w Holandii rzymski port rzeczny sprzed 1700 lat

Jedne z największych i najbardziej ambitnych wykopalisk podwodnych w Europie są obecnie prowadzone w mieście Cuijk, a dokładnie w wodach przepływającej przez nie Mozy, w Brabancji Północnej w Holandii. W trakcie tych rozpoczętych we wrześniu badań podwodni archeolodzy w wodach rzeki Moza zidentyfikowali pozostałości dawnego rzymskiego portu rzecznego. Wyjątkowość tego znaleziska polega nie tylko na jego unikatowym charakterze, ale również fakcie tego, iż proces prowadzonych przez nurków podwodnych wykopalisk jest transmitowany na żywo przez internet.

Rzymski port rzeczny nad Mozą

Najnowsze podwodne wykopaliska prowadzone od 19 września w wodach rzeki Moza w mieście Cuijk w Holandii mają unikatowy charakter, ponieważ każdy zainteresowany może śledzić je w czasie rzeczywistym za sprawą transmisji internetowej. Badania podwodnych archeologów okazały się też wyjątkowo owocne i sukcesywne, gdyż za ich sprawą został zidentyfikowany rzymski port rzeczny, jaki w starożytności funkcjonował nad Mozą.

Od końca drugiej dekady września do początku października naukowcy udokumentowali i wydobyli z rzeki liczne pozostałości głównej konstrukcji, jaka składała się onegdaj się na rzymski port rzeczny nad Mozą, który jak wynika z datowania archeologów prosperował w IV wieku n.e.  Poddawany eksploracji przez badaczy obszar ma wymiary około 7 na 40 metrów. Do tej pory naukowcy zidentyfikowali szereg dobrze zachowanych drewnianych pali, pozostałości konstrukcji składających się na dawny rzymski port.

Oprócz samego portu w Cuijk, które w czasach Imperium Romanum było znane pod nazwą jako Ceuclum, znajdowała się również rzymska twierdza, której celem była ochrona tego położonego w strategicznie ważnym zakolu Mozy ośrodka przed atakami germańskich barbarzyński plemion. Ten położony nad Mozą port zdaniem archeologów stanowił część większego systemu logistycznego w północno-zachodniej części imperium.

Pierwsze takie znalezisko w Holandii

Badacze zidentyfikowali w tym miejscu pozostałości nie tylko samej drewnianej konstrukcji składającej się na port w Ceuclum, ale również bogaty zbiór artefaktów na które złożyły się: naczynia ceramiczne, fragmenty szklanych przedmiotów, skórzane wyroby, metalowe narzędzia, a nawet importowane z dalekich stron minerały. W przekonaniu ekspertów wszystkie te odkryte artefakty świadczą o tym, że w tym porcie rzecznym nad Mozą 1700 lat temu zachodziła intensywna wymiana handlowa, a samo Ceuclum obejmował szlak dostawczy – razem te dwa elementy umożliwiały lokalnej ludności utrzymanie się.

Wyjątkowy stan zachowania dawnej głównej drewnianej konstrukcji portu w Ceuclum oraz artefaktów jest głównie zasługą samej Mozy, gdyż pozostałości organiczne takie jak drewno mogły przetrwać upływ osiemnastu stuleci tylko dzięki temu, że zostały one zamknięte pod warstwami ziemi nasączonymi pod powierzchnią bezpośrednio przez rzeczną wodę.

Chociaż Królestwo Niderlandów może poszczycić się wieloma pozostałości rzymskich fortów, to same pozostałości dawnych rzymskich portów w Holandii należą do rzadkości. Rzymskie systemy zaopatrzenia wojskowego opierały się w głównej mierze na drogach wodnych, jednak archeolodzy dotąd rzadko mieli okazję badać takie konstrukcje bezpośrednio za sprawą wykopalisk. Rzymski rzeczny port w Cuijk, dawnym Ceuclum, jest tym samym unikatowym znaleziskiem. Odkrycie to daje archeologom rzadki wgląd w to w jaki sposób Imperium Rzymskie zarządzało swoim transportem rzecznym oraz w jaki sposób zaopatrywało legiony stacjonujące w położonych na skraju cesarstwa obszarach.

„To miejsce daje nam wyjątkową szansę na zbadanie późnorzymskiej infrastruktury, na którą w tym przypadku jednocześnie składają się następujące sfery: wojsko, handel i życie codzienne. W Holandii znanych jest niewiele kompleksów portowych z tego okresu, co sprawia, że znalezisko z Cuijk jest niezwykle ważne” – przekazali archeolodzy prowadzący podwodne wykopaliska w Cuijk w rozmowie z mediami.

Marcin Jarzębski