Archeolodzy w Çayönü Tepesi odkryli groby starsze niż piramidy 

Podczas wykopalisk prowadzonych na terenie stanowiska archeologicznego Çayönü Tepesi w prowincji Diyarbakır w południowo-wschodniej Turcji archeolodzy odkryli groby starsze niż piramidy. W sumie na terenie tej jednej z najstarszych znanych osad ludzkich w historii badacze zidentyfikowali sześć grobowców, z których część pochodzi z wczesnej epoki brązu, czyli sprzed około 5 tys. lat, a pozostała starsza ich część z neolitu, czyli sprzed 11 tys. lat.

Przełomowe odkrycie w Çayönü Tepesi

Najnowsze prace archeologiczne w Çayönü Tepesi w południowo-wschodniej Turcji, które są realizowane przez zespół naukowców na czele którego stoi adiunkt Savaşa Sarıaltuna z Wydziału Nauk Stosowanych na Uniwersytecie w Çanakkale, doprowadziły do odkrycia zaskakujących miejsc pochówku. W miejscu tym archeolodzy odkryli groby starsze niż piramidy. Zdaniem ekspertów nowe odkrycie archeologiczne dokonane w dystrykcie Ergani w prowincji Diyarbakır umożliwią badaczom lepsze zrozumienie tradycji pogrzebowych, kultury i życia codziennego pierwszych społeczności zamieszkujących południowo-wschodnią Anatolię. 

Çayönü Tepesi to pochodząca z czasów neolitu przedceramicznego osada, której pozostałości są położone w południowo-wschodniej. To neolityczne osiedle ludzkie prosperowało w okresie od około 8630 do 6800 r. p.n.e. Wraz z Kurt Tepesi, Mendik Tepe, Harbertsuvan, Çayönü Tepesi składa się na region Taş Tepeler, gdzie po raz pierwszy rozwinęło się rolnictwo. I na terenie Çayönü Tepesi archeolodzy odkryli liczne ciosane kamienie i konstrukcje, które nie mają jednak charakterystycznej formy litery „T”, jaka jest typowa dla Göbekli Tepe. Pierwsze wykopaliska archeologiczne w Çayönü Tepesi rozpoczęły się w latach 60. XX wieku. 

Ostatnie wykopaliska w Çayönü okazały się szczególnie udane. „Odkryliśmy nie tylko pozostałości architektoniczne, ale także sześć grobów – z czego pięć z nich pochodzi wczesnej epoki brązu, a jeden jest datowany na 11 tys. lat wstecz, czyli neolit. Znaleziska te pomagają nam zrozumieć, jaką drogę przeszła społeczność Çayönü od przyswojenia rolnictwa po rozwój złożonych społeczności” – powiedział w rozmowie z mediami adiunkt Savaş Sarıaltun. 

Archeolodzy od dekad wiedzą, że mieszkańcy Çayönü byli jednymi z pierwszych, którzy udomowili rośliny i zwierzęta, przechodząc od koczowniczego, wędrownego stylu życia w osiadły i opierający się na uprawie rolnictwa styl życia, co nastąpiło około 12 tys. lat temu, czyli w przybliżeniu około 10 000 r. p.n.e. W miejscu tym zachowały się ślady wczesnej architektury, takiej jak domy wyłożone kamieniem i unikalne budynki o planie „grillowym”, a także ślady praktyk rytualnych i wyrafinowanej produkcji rzemieślniczej. 

Marcin Jarzębski