Arp 220 – zderzenie galaktyk w gwiazdozbiorze Węża uchwycone przez Hubble’a

Zderzenie galaktyk Arp 220, uchwycone przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a, znajduje się około 250 milionów lat świetlnych od Ziemi. To niezwykłe zjawisko pozwala lepiej zrozumieć ewolucję Wszechświata oraz co może wpływać na zahamowanie narodzin nowych gwiazd.

Arp 220 – kosmiczna kolizja w gwiazdozbiorze Węża

Jak tłumaczą badacze z NASA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest para zderzających się galaktyk znana jako Arp 220. Jest ona oddalona o około 250 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Węża. Para została odkryta 4 maja 1866 roku przez astronoma Trumana Henry’ego Safforda.

Czym jest zderzenie galaktyk i jak do niego dochodzi?

Zderzenia galaktyk, takie jak Arp 220, to zjawiska astronomiczne, które — jak twierdzą astronomowie — zachodzą, gdy dwie lub więcej galaktyk zbliża się lub nachodzi na siebie. W wyniku tego ciała niebieskie w nich obecne narażone są na oddziaływania grawitacyjne, co zaburza ich ruch. Proces taki zwykle trwa setki milionów lat i często prowadzi do połączenia się galaktyk w jedną większą strukturę. Odległości między gwiazdami w galaktykach są znacznie większe od rozmiarów tych obiektów, a nawet od układów planetarnych, dlatego w czasie takich zdarzeń dochodzi do bardzo niewielu kolizji gwiazd. Mijanie się gwiazd zaburza jednak orbity okrążających je planet, niszcząc niektóre układy planetarne. Jednak, jak wskazują naukowcy, mieszanie się obłoków międzygwiazdowych prowadzi do powstawania nowych gwiazd i planet je okrążających. Zderzenia galaktyk są powszechnym zjawiskiem w ewolucji Wszechświata. Galaktyki mają rozmiary rzędu setek tysięcy lat świetlnych, a w obrębie grup tych obiektów dzielące je odległości sięgają nawet milionów lat świetlnych. Najpowszechniejszym rodzajem zderzeń są połączenia małych galaktyk satelitarnych z większymi, które je okrążają.

Co znajduje się wewnątrz Arp 220?

Jak opisują naukowcy, kolizja ta rozpoczęła się około 700 milionów lat temu. W centrum Arp 220 znajduje się bardzo aktywna supermasywna czarna dziura z dwoma, bardzo silnymi dżetami. Obserwacje wskazują, że obiekt ten coraz bardziej zwiększa swoją aktywność, hamując przy tym powstawanie nowych gwiazd w całej strukturze.

Gwiazdozbiór Węża – lokalizacja i charakterystyka

Wąż (łac. Serpens) jest 23. co do wielkości gwiazdozbiorem znajdującym się w pobliżu równika niebieskiego. Jest to jedna z 48. konstelacji opisanych przez Ptolemeusza, a zarazem jedna z 88 obecnie, oficjalnie rozróżnianych. W Polsce konstelacja jest widoczna latem. Liczba gwiazd dostrzegalnych w niej gołym okiem wynosi około 60. Jego specyfika wynika z tego, że jest podzielony na dwie części: zachodnią – Głowę Węża (łac. Serpens Caput) i wschodnią – Ogon Węża (łac. Serpens Cauda). Dawniej tworzył on jeden gwiazdozbiór wraz z Wężownikiem.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a – okno na Wszechświat

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Emil Gołoś