Co drugi Kanadyjczyk wierzy w zjawiska paranormalne
Największe od 20 lat reprezentatywne badanie opinii w Kanadzie pokazuje, że niemal co drugi mieszkaniec kraju wierzy w co najmniej jedno zjawisko paranormalne, jedni w duchy, drudzy w kosmitów. Jedna czwarta twierdzi, że miała kontakt z duchem lub inną nadprzyrodzoną obecnością.
Zjawiska paranormalne definiuje się jako takie, których nie tłumaczy współczesna nauka i które nie należą do oficjalnych doktryn religijnych. W Kanadzie do tej kategorii zalicza się m.in. zdolności parapsychiczne, astrologię, UFO czy legendarne stworzenia w rodzaju Wielkiej Stopy. Anioły i demony natomiast pozostają domeną religii.
Latem 2025 roku przeprowadzono ogólnokrajowe badanie z losowo dobraną próbą mieszkańców. To pierwszy tak szeroki projekt od dwóch dekad, pozwalający ocenić, jak częste są paranormalne przekonania oraz deklarowane doświadczenia.
Wyniki pokazują znaczące zróżnicowanie. Około 44% Kanadyjczyków wierzy przynajmniej w jedno zjawisko paranormalne. Kolejna duża grupa nie deklaruje wiary, ale pozostaje otwarta i nie wyklucza niektórych możliwości. Tylko około jedna czwarta ankietowanych odrzuca wszystkie tego typu zjawiska. Najpopularniejsze są przekonania dotyczące duchów i nawiedzeń.
Badanie ujawnia też specyficzne wzorce socjodemograficzne. Kobiety częściej niż mężczyźni deklarują wiarę w zjawiska o wymiarze duchowym. Osoby z wyższym wykształceniem rzadziej akceptują tego typu wyjaśnienia świata. Najmłodsza grupa dorosłych, w wieku 19–29 lat, jest bardziej sceptyczna niż starsi respondenci, co sugeruje mniejszą skłonność do wszelkich nienaukowych narracji – zarówno religijnych, jak i paranormalnych. Różnice regionalne są minimalne, choć frankofoni rzadziej wierzą w istnienie Sasquatcha (Wielkiej Stopy).
Co czwarty ankietowany opisuje osobiste doświadczenie z duchem lub inną formą nadnaturalnej obecności. Wiele relacji związanych jest z żałobą i ma dla badanych znaczenie emocjonalne. Niektórzy mówią o jednorazowych, niepokojących sytuacjach w określonych miejscach; pojedyncze osoby opisywały kontakty z tajemniczymi stworzeniami, choć takie zgłoszenia są rzadkie.
Autorzy badania podkreślają, że ich celem nie było weryfikowanie prawdziwości doświadczeń, lecz zrozumienie, jaką rolę takie przekonania odgrywają w życiu społecznym. Wnioski są jasne: Kanada pozostaje społeczeństwem świeckim, a zaufanie do nauki jest wysokie. Jednocześnie wielu mieszkańców uważa, że pewne zjawiska mogą istnieć poza obecnym stanem wiedzy.
Zainteresowanie tym, co niewyjaśnione, nie ogranicza się do okresu Halloween. Dla części Kanadyjczyków element „nieznanego” stanowi rzeczywisty fragment codziennego obrazu świata.
Laura WIECZOREK
