Czas wolny we Francji przestaje być świętością. Większość pracowników nie wykorzystuje całego urlopu

Francja przez dziesięciolecia była symbolem europejskiej kultury wypoczynku. Pięciotygodniowy urlop, sierpniowe zamknięcie tysięcy firm i wyjazdy nad Morze Śródziemne stały się elementem narodowej tożsamości. Najnowsze badanie firmy HR Deel pokazuje jednak, że za tym obrazem kryje się zupełnie inna rzeczywistość. Coraz więcej Francuzów formalnie ma prawo do odpoczynku, ale w praktyce z niego rezygnuje.

Badanie przeprowadzone wśród 17,5 tys. pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach korzystających z platformy HR Deel wskazuje, że francuscy pracownicy otrzymują średnio 28 dni płatnego urlopu rocznie. To najlepszy wynik spośród analizowanych państw. Jednocześnie jedynie jedna czwarta zatrudnionych wykorzystuje wszystkie należne dni wolne. Trzy osoby na cztery wracają do pracy z niewykorzystanym urlopem.

Prawo do urlopu nie oznacza prawa do odpoczynku

Francja odegrała historyczną rolę w budowie europejskiego modelu ochrony pracowników. Reformy rządu Léona Bluma z 1936 r., które po raz pierwszy zagwarantowały płatne urlopy robotnikom, stały się inspiracją dla wielu państw. Dziś francuskie prawo nadal należy do najbardziej korzystnych dla pracowników, ale badanie pokazuje, że samo istnienie przepisów nie wystarcza. Możliwość skorzystania z urlopu nie zawsze przekłada się na rzeczywisty odpoczynek.

Coraz częściej pracownicy odkładają część dni wolnych na później, zostawiają je na nieprzewidziane sytuacje lub rezygnują z nich z obawy przed zaległościami po powrocie. W wielu branżach trudno już mówić o całkowitym odłączeniu się od obowiązków zawodowych. Telefon służbowy, poczta elektroniczna i komunikatory sprawiają, że praca towarzyszy pracownikowi nawet wtedy, gdy formalnie przebywa na urlopie.

Niemcy lepiej korzystają z urlopu niż Francuzi

Szczególnie interesujące jest porównanie z Niemcami. Choć niemieccy pracownicy mają do dyspozycji mniej dni urlopowych, ponad 40 proc. z nich wykorzystuje cały należny wypoczynek. Oznacza to, że o jakości życia nie decyduje wyłącznie liczba dni wolnych zapisana w kodeksie pracy. Równie ważna jest kultura organizacji pracy i akceptacja dla całkowitego odcięcia się od obowiązków na czas urlopu.

Autorzy badania zwracają uwagę, że Europa pozostaje kontynentem oferującym pracownikom najwięcej płatnego wypoczynku. Różnice pojawiają się jednak w sposobie korzystania z tego prawa. Francja jest liderem pod względem liczby dni urlopowych, ale nie pod względem ich pełnego wykorzystania.

Współczesny paradoks francuskiego rynku pracy

Zmiany zachodzące na rynku pracy sprawiają, że granica między życiem zawodowym a prywatnym staje się coraz mniej wyraźna. Rozwój pracy zdalnej, międzynarodowych zespołów i projektów realizowanych przez cały rok powoduje, że wielu pracowników ma poczucie, iż nie może zniknąć z życia firmy nawet na kilka tygodni. W efekcie prawo do wypoczynku pozostaje nienaruszone, lecz coraz trudniej z niego korzystać bez poczucia odpowiedzialności za sprawy zawodowe.

Badanie HR Deel obejmuje przede wszystkim startupy, przedsiębiorstwa technologiczne oraz firmy szeroko wykorzystujące pracę zdalną. Wyniki nie opisują całego francuskiego rynku pracy, ale dobrze pokazują kierunek zmian. Paradoks współczesnej Francji polega na tym, że kraj, który przez lata był symbolem czasu wolnego i wakacyjnego stylu życia, coraz bardziej przypomina inne rozwinięte gospodarki, gdzie największym problemem nie jest brak urlopu, lecz brak umiejętności prawdziwego odpoczynku.

Sebastian Nizio