Czy „Siły do Zwalczania Gangów” zaprowadzą porządek na Haiti?

Na Haiti od lat trwa kryzys humanitarny – zbrojne gangi kontrolują de facto większość terytorium małej wyspy, a kolejne rząd nie są w stanie przywrócić poczucia bezpieczeństwa. Codziennością są strzelaniny, porwania i ataki bombowe, a znaczna część populacji przymiera głodem. Teraz ONZ pomaga w zaprowadzeniu ładu na Haiti wysyłając specjalne Siły do Zwalczania Gangów.

Obecny kryzys polityczny, gospodarczy i społeczny rozpoczął się w lipcu 2018 roku od protestów we wszystkich miastach Haiti. Demonstracje były odpowiedzią na rosnące ceny paliw, które pogarszały sytuację kraju, już wcześniej zmagającego się ze skrajnym ubóstwem. Protesty stopniowo przerodziły się w masowy ruch społeczny żądający rezygnacji prezydenta Jovenela Moïse’a. Po latach niepokojów społecznych (i jednej nieudanej próbie zamachu stanu) prezydent Moïse został zamordowany przez grupę 28 zagranicznych najemników, a kraj już ostatecznie pogrążył się w chaosie.

Wkrótce po zamachu rozpoczęły kolejne protesty nawołujące do powstrzymania wzrostu cen energii, a federacja zbrojnych gangów zablokowała największy skład paliw na Haiti. W połączeniu z wybuchem epidemii cholery i powszechnym głodem, polityczny kryzys sprawił, że Haiti pogrążyło się anarchii. Zbrojne organizacje przestępcze, dowodzone przez samozwańczych “generałów”, nazywających siebie bojownikami o wolność, a w rzeczywistości będących okrutnymi gangsterami, opanowały większość miast, i rozpoczęły krwawe walki o wpływy i terytorium. 

W samym roku 2024 na Haiti z rąk uzbrojonych przestępców zginęło ponad 5500 osób. Według niektórych mediów, gangi kontrolują obecnie około 85% powierzchni stolicy kraju, Port-au-Prince.

Teraz Rada Bezpieczeństwa ONZ zatwierdziła wysłanie na Haiti znacznie większych międzynarodowych sił bezpieczeństwa w celu opanowania narastającej przemocy gangów w ogarniętym konfliktem kraju.

„Siły do Zwalczania Gangów” (GSF) będą liczyć do 5550 policjantów i żołnierzy, będą upoważnieni zatrzymywać podejrzanych członków gangów. GSF ma wzmocnić kierowaną przez Kenię Wielonarodową Misję Wsparcia Bezpieczeństwa (MSS) – siły, które miały liczyć do 2500 członków, i które od czasu rozmieszczenia w 2023 roku nie są w stanie powstrzymać przemocy.

Maciej Bzura