EDS

Electrodynamic Dust Shield (EDS) pozwoli ochronić astronautów przed pyłem kosmicznym

Pył w kosmosie może być niezwykle niebezpieczny dla astronautów i statków kosmicznych lecących na Księżyc lub Marsa. Dlatego naukowcy z NASA opracowali Electrodynamic Dust Shield (EDS), aby przeciwdziałać temu zagrożeniu.

Jak tłumaczą inżynierowie, wykorzystując przezroczyste elektrody i pola elektryczne, technologia EDS może za pomocą elektryczności podnosić i usuwać pył z różnych powierzchni w kosmosie, od grzejników termicznych, paneli słonecznych i soczewek kamer po skafandry kosmiczne, buty i wizjery hełmów. Kontrolowanie i usuwanie statycznie naładowanego pyłu będzie miało kluczowe znaczenie dla powodzenia misji księżycowych w ramach inicjatywy CLPS (Commercial Lunar Payload Services) i kampanii Artemis.

„W przypadku misji CLPS i Artemis narażenie na pył jest niezwykle groźne, ponieważ powierzchnia Księżyca znacznie różni się od tego, do czego jesteśmy przyzwyczajeni na Ziemi. Pył z księżycowego regolitu może dostać się do uszczelek i uszczelnień, do włazów, a nawet do siedlisk, co może stwarzać wiele problemów dla statków kosmicznych i astronautów” – tłumaczy dr Charles Buhler z NASA’s Kennedy Space Center.

Jak tłumaczą naukowcy, w przeciwieństwie do tego obecnego na Ziemi, pył na powierzchni Księżyca jest ostry i ścierny – jak małe odłamki szkła – ponieważ nie był narażony na działanie czynników atmosferycznych i pierwiastków takich jak woda i tlen.

„Zwykłe szczotkowanie księżycowego regolitu po powierzchni może pogorszyć problem, ponieważ jest on również bardzo naładowany elektrostatycznie i wysoce izolujący” – zaznacza Buhler.

Oparta na koncepcji Electric Curtain opracowanej przez NASA w 1967 roku, technologia EDS jest rozwijana w Kennedy od 2004 roku. Po raz pierwszy trafiła na niską orbitę okołoziemską na pokładzie misji NASA Materials International Space Station Experiment 11 w 2019 roku. Technologia Electrodynamic Dust Shield została umieszczona w 12 różnych panelach wykonanych ze szkła, polimeru i prototypowej tkaniny skafandra kosmicznego, a następnie wysłana na Międzynarodową Stację Kosmiczną w celu przetestowania w próżni kosmicznej.

Jak tłumaczą badacze, zanim technologia EDS trafiła w przestrzeń kosmiczną, była testowana głównie w komorach próżniowych, które przyniosły obiecujące wyniki usuwania materiałów przypominających księżycowy pył i próbek regolitu księżycowego, zebranych podczas misji NASA Apollo.

Technologia EDS, jak zaznaczają naukowcy, została umieszczona również w dwóch soczewkach EagleCam, systemu kamer CubeSat, lądownika księżycowego Odysseus firmy Intuitive Machines. Po wylądowaniu instrument został pomyślnie zainstalowany na lądowniku pojeździe. Badacze nie byli w stanie uzyskać zdjęć z lądownika, ale udało im się zebrać inne zestawy danych, w tym z technologii Electrodynamic Dust Shield.

Jeszcze w tym roku kolejna próba wykorzystania technologii EDS ma znaleźć się na Księżycu w ramach misji CLPS NASA z komercyjnym partnerem Firefly Aerospace.

Według Buhlera, technologia EDS może być pierwszą linią obrony w czasie obecności człowieka na Księżycu w przyszłych misjach Artemis. Może ona pomóc ochronić narzędzia, maszyny i skafandry kosmiczne, oraz może potencjalnie również pomóc w usprawnieniu codziennych zadań poprzez zastosowanie jej do małych elementów, takich jak uszczelki czy włazy. Mogłoby to zaoszczędzić astronautom kłopotów związanych z podróżowaniem na Księżyc z dodatkowymi środkami czyszczącymi.

Emil Gołoś

SUBSKRYBUJ „GAZETĘ NA NIEDZIELĘ” Oferta ograniczona: subskrypcja bezpłatna do 31.08.2024.

Strona wykorzystuje pliki cookie w celach użytkowych oraz do monitorowania ruchu. Przeczytaj regulamin serwisu.

Zgadzam się