Gdy ufamy sztucznej inteligencji mamy większe trudności w nauce

Badanie opublikowane na łamach „The Conversation” przedstawia paradoks korzystania ze sztucznej inteligencji. Im silniejsza wiara w poprawność jej odpowiedzi, tym mniejsze zaangażowanie w ich weryfikację, a to bezpośrednio osłabia proces uczenia się.

Generatywna sztuczna inteligencja coraz mocniej wchodzi do edukacji, zmieniając proces uczenia się wśród studentów. Narzędzia oparte na AI potrafią się mylić, nawet jeśli działają prawidłowo. To oznacza, że użytkownik musi samodzielnie oceniać i sprawdzać otrzymywane odpowiedzi. W praktyce jednak stopień zaufania do technologii ma kluczowe znaczenie dla tego, jak studenci z niej korzystają i jak się uczą.

Badanie przeprowadzone wśród 132 hiszpańskich studentów pokazuje, że niemal 80% z nich korzysta z AI często lub bardzo często w celach akademickich. Jednocześnie ponad trzy czwarte ankietowanych stosuje mało wiarygodne metody weryfikowania informacji, a około 40% nie wykonuje nawet podstawowych działań, takich jak sprawdzanie źródeł odpowiedzi. Jest to szczególnie istotne, ponieważ większość studentów przyznaje, że narzędzia AI czasami lub często podają nieprawidłowe treści. Mimo tego ponad 90% badanych uważa, że potrafi rozpoznać błędne odpowiedzi. Ta wysoka wiara we własne kompetencje idzie w parze z przekonaniem, że nauczyciele mają z tym większy problem. Wyniki badania wskazują jednak na rozbieżność między deklarowaną pewnością a rzeczywistymi praktykami weryfikacji informacji.

Nadmierne zaufanie do sztucznej inteligencji wpływa bezpośrednio na sposób uczenia się. Gdy studenci przyjmują odpowiedzi AI bez sprawdzania ich poprawności, ograniczają uruchamianie myślenia krytycznego i procesów metapoznawczych, kluczowych podczas rozwiązywania problemów. W efekcie narzędzie, które może wspierać naukę, staje się sposobem na szybkie wykonanie zadania, a nie na rzeczywiste zrozumienie materiału.

Badanie pokazuje także, że część studentów obawia się korzystania z uczelnianych narzędzi AI ze względu na kwestie prywatności. Jednocześnie wielu z nich nie dostrzega, że niewłaściwe użycie technologii może osłabiać proces uczenia się. Obserwacje dydaktyczne potwierdzają, że studenci często nie są świadomi błędów w sposobie wykorzystywania AI.

Choć sztuczna inteligencja może być cennym wsparciem w pracy akademickiej, jej skuteczność jako narzędzia edukacyjnego zależy od sposobu użycia. Wyniki badania wskazują jasno, im większe, bezkrytyczne zaufanie do AI, tym mniejsze zaangażowanie w weryfikację informacji, a to przekłada się na słabsze efekty nauki.

Laura WIECZOREK