IC 4499 – gromada kulista gwiazdozbiorze Rajskiego Ptaka

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako IC 4499, znajdującą się w gwiazdozbiorze Rajskiego Ptaka.

Jak tłumaczą badacze z NASA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako IC 4499. Jest ona oddalona o około 61 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Rajskiego Ptaka. Gromada została odkryta 13 czerwca 1901 roku przez astronoma DeLisle Stewarta. IC 4499 jest położona ponad 51 tysięcy lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej.

Gromady kuliste, takie jak IC 4499, to zdaniem naukowców, sferoidalne grupy gwiazd, które są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych. Droga Mlecznej zawiera co najmniej 150 gromad kulistych, a kilka kolejnych prawdopodobnie znajduje się ukrytych za jej dyskiem – są one trudne do znalezienia z powodu gęstego pyłu wypełniającego centrum galaktyki.

Zdaniem astronomów masa IC 4499 plasuje się gdzieś pomiędzy gromadami kulistymi o małej masie, które wykazują nagromadzenie jednej generacji, a bardziej złożonymi i masywnymi obiektami tego typu, które mogą zawierać więcej niż jedną generację gwiazd. Badając obiekty takie jak IC 4499, naukowcy mogą lepiej zrozumieć, jak masa wpływa na zawartość gromady gwiazd.  

Ptak Rajski (łac. Apus) jest mało wyraźnym gwiazdozbiorem – 67. co do wielkości na niebie – znajdującym się w pobliżu południowego bieguna niebieskiego. Został oznaczony w 1595 roku przez Pietera Dirkszoona Keysera i Fryderyka de Houtmana. Sporządzony przez astronomów katalog, który zawierał konstelację, został przekazany badaczowi Petrusowi Planciusowi, który naniósł gwiazdozbiór na globus nieba w 1598 jako Paradysvogel Apis Indica. Rajski Ptak należy do grupy pięciu sąsiadujących ze sobą gwiazdozbiorów nieba południowego, które przypominają ptaki. W Polsce jest on niewidoczny. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 20. Najjaśniejsze gwiazdy konstelacji jest Alfa Apodis.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Emil Gołoś