Do kiedy łazik Perseverance będzie mógł przemierzać Marsa prowadząc badania?
Inżynierowie dokładnie sprawdzili prawie wszystkie podsystemy marsjańskiego pojazdu i doszli do wniosku, że łazik Perseverance będzie mógł działać co najmniej do 2031 roku.
Po prawie pięciu latach na Marsie należący do NASA łazik Perseverance przebył prawie 40 kilometrów, a w tym czasie naukowcy analizowali wytrzymałości łazika i gromadzili nowe wyniki badań naukowych. Obecnie pojazd jest w drodze do nowego regionu znanego jako „Lac de Charmes”, gdzie w 2026 roku będzie poszukiwał skał do pobrania z nich próbek.
Podobnie jak jego poprzednik łazik Curiosity, który od 2012 roku bada inny region Marsa, Perseverance został stworzony z myślą o długim czasie pracy. Inżynierowie z Jet Propulsion Laboratory NASA, którzy zbudowali pojazd i kierują całą misją, nieustannie kontynuuje testowanie jego części łazika na Ziemi, aby upewnić się, że będzie on działał niezawodnie przez wiele nadchodzących lat. W połowie 2025 naukowcy potwierdzili, że siłowniki obrotowe, które obracają koła łazika, mogą działać optymalnie przez co najmniej kolejne 60 kilometrów, a obecnie trwają również porównywalne testy hamulców.
W ciągu ostatnich dwóch lat inżynierowie dokładnie sprawdzili prawie wszystkie podsystemy pojazdu i doszli do wniosku, że mogą działać co najmniej do 2031 roku.
„Testy te pokazują, że łazik Perseverance jest w doskonałym stanie. Wszystkie systemy są w pełni zdolne do wspierania długoterminowych misji mających na celu szeroko zakrojone badania powierzchni Czerownej Planety” – mówi Steve Lee z Jet Propulsion Laboratory NASA.
Jak opisują badacze, łazik Perseverance przemierza obecnie krater Jezero na Marsie, miejsce, w którym występowało jezioro i system rzeczny, gdzie zbiera interesujące z naukowego punktu widzenia próbki skalne. We wrześniu 2026 roku naukowcy wskazali, że materiał pozyskany ze skały o nazwie „Cheyava Falls” może potencjalnie zawierać ślady obecności dawnych mikroorganizmów.
Łazik Perseverance, oprócz zestawu sześciu instrumentów naukowych, posiada również więcej autonomicznych funkcji niż poprzednie pojazdy. Jego oprogramowanie nazwane Enhanced Autonomous Navigation (ENav), wyszukuje potencjalnych zagrożeń w odległości do 15 metrów przed nim, a następnie wybiera trasę, bez przeszkód i kieruje kołami łazika, jak mają skręcić, aby nią podążyć.
Inżynierowie dokładnie planują każdy dzień aktywności łazika na Marsie, jednak, gdy rusza w drogę, działa samodzielnie i czasami musi on sam reagować na nieoczekiwane przeszkody w terenie. Poprzednie łaziki były w stanie to robić w pewnym stopniu, ale nie w przypadku, gdy utrudnienia na powierzchni były skupione blisko siebie. Nie były one również w stanie reagować z odpowiednim wyprzedzeniem, co powodowało, że pojazdy poruszały się wolniej podczas zbliżania się do niektórych form ukształtowania terenu. Oprogramowanie ENav ocenia jak może zachować się każde koło łazika w zależności od kąta nachylenia terenu, aby wyznaczyć odpowiednią i najłatwiejszą trasę.
„Ponad 90 proc. podróży łazika Perseverance opierało się na autonomicznej jeździe, co umożliwiło szybkie zebranie różnorodnych próbek. W przyszłości, gdy ludzie będą podróżować na Księżyc, a nawet na Marsa, autonomiczna jazda na długich dystansach stanie się jeszcze ważniejsza dla eksploracji tych światów” – podsumowuje Hiro Ono z Jet Propulsion Laboratory NASA.
Emil Gołoś
