Kraina Tysiąca i Jednego Kościoła ponownie zaskoczyła archeologów

Na anatolijskich wulkanicznych wyżynach w Krainie Tysiąca i Jednego Kościoła w południowo-wschodniej Turcji archeolodzy odkryli 15 kolejnych kościołów i kaplic bizantyńskich. Najnowsze badania prowadzone przez naukowców wykazały, że region ten był ważnym centrum pielgrzymkowym Cesarstwa Bizantyjskiego w średniowieczu.

Kraina Tysiąca i Jednego Kościoła

Kraina Tysiąca i Jednego Kościoła (tur. Binbirkilise) to region i dystrykt znajdujący się na terenie współczesnej prowincji Karaman w południowo-wschodniej Turcji, który stanowi przy tym część historycznej krainy Licja. Nazwy Kraina Tysiąca i Jednego Kościoła nie należy traktować jednak dosłownie, ponieważ na jej obszarze nie ma 1001 kościołów.

Niemniej jak właśnie wskazuje sama nazwa tej krainy, jest ona faktycznie znana z licznych zabytków i ruin kościołów, świątyń oraz innych chrześcijańskich miejsc religijnych pochodzących z czasów Bizancjum. Liczba takich zabytków ujawnianych na tych terenach stale rośnie, a to za sprawą tego, że archeolodzy odkrywają coraz więcej nieznanych wcześniej świątyń chrześcijańskich na terenie tego regionu. Nie inaczej było podczas ostatnich badań archeologicznych w Krainie Tysiąca i Jednego Kościoła.

15 nowych świątyń z Krainy Tysiąca i Jednego Kościoła

Na obszarze Binbirkilise położonego na wulkanicznych wyżynach odsłonięto niedawno 15 kolejnych kościołów i kaplic. Na podstawie kolejnych odkrywanych kościołów i miejsc chrześcijańskiego kultu religijnego naukowcy wyciągają wniosek, że Kraina Tysiąca i Jednego Kościoła była ważnym centrum pielgrzymkowym w czasach Cesarstwa Wschodniorzymskiego.

Najnowsze badania archeologiczne w Binbirkilise, mające charakter powierzchniowej prospekcji archeologicznej, były realizowane przez zespół archeologów na czele którego stoi prof. İlkera Mete Mimiroğlu z Uniwersytetu Necmettina Erbakana. Biorąc pod uwagę, że te badania archeologiczne były realizowane w Krainie Tysiąca i Jednego Kościoła to musiały one być skoncentrowane na wczesnochrześcijańskiej bizantyńskiej architekturze sakralnej, której pozostałości i ruin jest pełno na obszarze masywu wulkanicznego Karadağ.

Pustelnicze jaskinie

Jak stwierdzili badacze w rozmowie z mediami, wyniki drugiego sezonu prac terenowych w Karadağ są „naprawdę ekscytujące” i wskazują, że Kraina Tysiąca i Jednego Kościoła była znacznie gęściej zaludnionym i generalnie złożonym obszarem osadniczym niż wcześniej zakładano.

Najnowsze wykopaliska potwierdziły, że Kraina Tysiąca i Jednego Kościoła była pełna powiązanych ze sobą osad, które były rozproszone po trudnym, wulkanicznym terenie. Odkryte struktury – niewielkie kościoły, kaplice i pozostałości architektoniczne – wskazują na intensywne i dobrze zorganizowane życie religijne. Archeolodzy zidentyfikowali również liczne elementy infrastruktury: systemy cystern, przestrzenie kultu na świeżym powietrzu, inskrypcje, grobowce oraz kompleksy budowlane. Razem tworzą one obraz miejsca, które nie było jedynie przestrzenią kultu, lecz także funkcjonującym, samowystarczalnym środowiskiem osadniczym.

Szczególnie interesujące są ślady praktyk pustelniczych w Krainie Tysiąca i Jednego Kościoła. W kilku naturalnych i częściowo przekształconych jaskiniach archeolodzy odkryli ślady tego, że były one wykorzystywane w celach ascetycznych. Jaskinie te były tym samym zamieszkiwane przez pustelników, którzy wykorzystywali je jako miejsca odosobnienia, modlitwy i wyrzeczenia.

Marcin Jarzębski