Książki nagrodzone we Francji w 2025 r.
We Francji każdego roku, na przełomie października i listopada, przyznawane są najważniejsze nagrody literackie. W pierwszym tygodniu listopada ogłoszono nazwiska tegorocznych laureatów najbardziej prestiżowych francuskich nagród.
Najważniejszą nagrodą literacką we Francji jest nagroda Goncourtów (Prix Goncourt), przyznawana od 1903 r. przez Akademię Goncourtów autorowi najlepszej powieści napisanej w języku francuskim. W historii Prix Goncourt, nagrodę otrzymali m.in. Marcel Proust, Patrick Modiano czy Michel Houellebecq. Nazwisko laureata tegorocznej nagrody Goncourtów ogłoszono 4 listopada, w restauracji Drouant w Paryżu, w której zgodnie z ponad stuletnią tradycją zbiera się Académie Goncourt. Prestiżową nagrodę otrzymał Laurent Mauvignier za książkę “La Maison vide”. Przez pryzmat historii trzech pokoleń jednej rodziny, powieść odsłania obraz zmieniającego się francuskiego społeczeństwa na tle wydarzeń historycznych XX wieku.
Tego samego dnia, kiedy ogłoszono laureata Prix Goncourt, przyznana została również Prix Renaudot. Nagroda przyznawana jest od 1926 r., a zwycięzcę wyłania jury złożone z dziennikarzy. W 2025 r. Prix Renaudot otrzymała Adélaïde de Clermont-Tonnerre za powieść “Je voulais vivre”, której główną bohaterką jest Milady de Winter – postać z “Trzech muszkieterów” Aleksandra Dumasa.
Do najważniejszych i najstarszych nagród literackich we Francji należy założona w 1914 r. Grand prix du roman de l’Académie française, przyznawana przez członków Akademii Francuskiej. Od 1914 r. nagrodę otrzymali tacy autorzy, jak François Mauriac, Joseph Kessel, Georges Bernanos i Antoine de Saint-Exupéry, a w ostatnich latach nagrodzone zostały m.in. powieści “La Grande Epreuve” Etienne’a de Montety czy “Le Mage du Kremlin” Giuliano da Empoli. W 2025 r. Akademia Francuska wyróżniła książkę “Passagères de nuit” Yanick Lahens – powieść, w której przez pryzmat historii kobiet z rodziny autorki, ukazana jest najnowsza historia Haiti.
Prix Femina, przyznawaną od 1904 r. przez jury w całości złożone z kobiet, w tym roku otrzymała Natacha Appanah, za powieść “La Nuit au coeur”, ukazującą historie trzech kobiet, będącymi ofiarami przemocy domowej. Książka znalazła się również w ścisłym finale tegorocznej nagrody Goncourtów. Ponieważ jednak już 3 listopada została wyróżniona nagrodą Femina, nie była brana pod uwagę podczas głosowania Akademii Goncourtów. Zgodnie z zasadą, obowiązującą od 2021 r., książki nagrodzone jedną z głównych nagród literackich w tym samym roku nie mogą ubiegać się o Prix Goncourt.
5 listopada przyznana została Prix Médicis, ustanowiona w 1958 r. Nagrodę za najlepszą powieść otrzymał Emmanuel Carrère za książkę “Kolkhoze”, poświęconą historii czterech pokoleń rodziny autora, a szczególnie jego matce, Hélène Carrère d’Encausse, zmarłej w 2023 r., profesor historii i byłej posłance, członkini Akademii Francuskiej.
Swoje nagrody literackie przyznają również słynne kawiarnie w paryskiej dzielnicy Saint-Germain-des-Prés: Café de Flore i Les Deux Magots, znane jako miejsce spotkań intelektualnej i kulturalnej elity Paryża. Już na początku października przyznana została Prix des Deux Magots. Nagrodę otrzymał Joseph Incardona za powieść “Le monde est fatigué”. Tegoroczną Prix de Flore wyróżniona została natomiast książka “Toutes les vies” Rebeki Warrior.
Julia Delanne
