Messier 28 – niezwykła gromada kulista położona w Drodze Mlecznej
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako Messier 28, znajdującą się w gwiazdozbiorze Strzelca.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a jest widoczna gromada kulista znana jako Messier 28. Jest ona oddalona o około 18 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Strzelca. Gromad została odkryta 27 lipca 1764 roku przez astronoma Charlesa Messiera. Messier 28 jest położona ponad 8.5 tysięcy lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej.
Gromady kuliste, takie jak Messier 28, to zdaniem naukowców, sferoidalne grupy gwiazd, które są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych. Droga Mlecznej zawiera co najmniej 150 gromad kulistych, a kilka kolejnych prawdopodobnie znajduje się ukrytych za jej dyskiem – są one trudne do znalezienia z powodu gęstego pyłu wypełniającego centrum galaktyki.
Jak sama nazwa wskazuje, gromada ta należy do katalogu obiektów Messiera – jednak, kiedy Charles Messier po raz pierwszy dodał obiekt do swojej listy w 1764 roku, skatalogował go nieprawidłowo, określając gromadę jako „okrągłą mgławicę niezawierającą gwiazd”. Chociaż obecnie naukowcy wiedzą, że mgławice to rozległe, często świecące chmury pyłu międzygwiezdnego i zjonizowanych gazów, to aż do początku XX wieku tym terminem oznaczano każdy obiekt astronomiczny, który nie był wyraźnie zlokalizowany i odizolowany.
Messier 28 była drugą gromadą kulistą, w której odkryto pulsar milisekundowy. Został on oznaczony jako PSR 1821-24, a jego okres obrotu wynosił 3,05 milisekundy. Dotychczas w tej strukturze astronomowie wykryli łącznie 11 obiektów tego typu.
Strzelec (łac. Sagittarius) jest jednym z gwiazdozbiorów zodiaku i znajduje się na południowej półkuli niebieskiej. Jest to jeden z 48 gwiazdozbiorów odkrytych przez astronoma Ptolemeusza w II wieku i pozostaje jednym z 88 współczesnych gwiazdozbiorów. Leży pomiędzy Skorpionem i Wężownikiem na zachodzie oraz Koziorożcem i Mikroskopem na wschodzie. Polsce konstelacja jest częściowo widoczna latem. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 115.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
