Messier 30 – gromada kulista w gwiazdozbiorze Koziorożca

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleksopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako Messier 30, znajdującą się w gwiazdozbiorze Koziorożca.

Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako Messier 30. Jest ona oddalona o około 26,4 tysiące lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Koziorożca. Jest położoną ponad 23 tysiące lat świetlnych od centrum Drogi mlecznej. Gromada została odkryta przez astronoma Charles’a Messiera w 1764 roku. Do swego katalogu dodał on ją 3 sierpnia 1764 i opisał jako „okrągłą mgławicę bez gwiazd”. Jako pierwszy rozdzielił jej indywidualne gwiazdy William Herschel około 1784 roku. Messier 30 ma średnicę około 90 lat świetlnych, jej został oszacowany przez astronomów na około 12,93 mld lat, a masa wynosi ponad 160 tysięcy mas Słońca.

Gromady kuliste to, jak opisują naukowcy, sferoidalne grupy gwiazd, który są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych.

Koziorożec (łac. Capricornus) jest jednym z gwiazdozbiorów zodiakalnych, 40. co do wielkości, który był znany już w starożytności. Jest dziesiątą i zarazem również najmniejszą z konstelacji zodiakalnych. Koziorożec położony jest na południowej półkuli nieba. Blade gwiazdy, z których się składa zostały nazywane już przez cywilizacje Sumerów i Chaldejczyków, jako Suhur-mash-ha, czyli Kozia ryba. W Polsce konstelacja jest widoczna latem. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 50. Pomimo tego, że jest jedną z najbledszych konstelacji zodiakalnych, Koziorożec znany jest najdłużej.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Emil Gołoś