Messier 68 – gromada kulista w gwiazdozbiorze Hydry

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako Messier 68, znajdującą się w gwiazdozbiorze Hydry.

Jak tłumacza badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako Messier 68. Jest ona oddalona o około 33,6 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Hydry. Gromada położona 33,3 tys. lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej i ma średnicę około 106 lat świetlnych. Messier 68 została odkryta 9 kwietnia 1780 roku przez astronoma Charlesa Messiera.

Gromady kuliste to, jak opisują naukowcy, sferoidalne grupy gwiazd, który są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych. Ponad 150 takich obiektów otacza Drogę Mleczną. W skali kosmicznej nie mają one dużych rozmiarów. W przypadku Messier 68 gwiazdy ją tworzące zajmują przestrzeń o średnicy nieco ponad stu lat świetlnych. Natomiast dysk naszej galaktyki rozciąga się na ponad 100 tysięcy lat świetlnych.

Astronomowie mogą mierzyć wiek gromad kulistych, obserwując światło gwiazd, które je tworzą, wykrywając w nim ślady pierwiastków chemicznych. Obiekty te najczęściej zawierają zazwyczaj mniej pierwiastków ciężkich, takich jak węgiel, tlen i żelazo, niż gwiazdy takie jak Słońce. Ponieważ kolejne pokolenia tych obiektów stopniowo wytwarzają te pierwiastki w procesie fuzji jądrowej, gwiazdy zawierające ich mniej są znacznie starsze. Jak wskazują naukowcy, te w gromadach kulistych należą do najstarszych znanych obiektów tego typu, których wiek sięga ponad 10 miliardów lat.

Hydra (łac. Hydra) jest największym pod względem powierzchni gwiazdozbiorem, spośród wszystkich 88 i rozciąga się na ponad 1/4 nieba. Głowa Hydry leży na południe od Raka i trochę na północ od równika niebieskiego, a ogon między Wagą i Centaurem, na południowej półkuli. W Polsce konstelacja jest widoczna wiosną. Liczba gwiazd widocznych w niej gołym okiem wynosi około 130. Nazwa konstelacji pochodzi od Hydry lernejskiej, mitycznego potwora, z którym walczył Herakles podczas drugiej ze swych prac.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Emil Gołoś