Mgławica Klepsydra
Fot. NASA, ESA, Raghvendra Sahai and John Trauger (JPL), the WFPC2 science team

Mgławica Klepsydra uchwycona przez Teleskop Hubble’a

Astronomowie za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali mgławicę planetarną znaną jako Mgławica Klepsydra, znajdującą się w gwiazdozbiorze Muchy.

Jak tłumaczą naukowcy z NASA, na zdjęciu z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a znajduje się mgławica planetarna znana jako Mgławica Klepsydra. Znajduje się ona ponad 8 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego, w gwiazdozbiorze Muchy. Została odkryta przez Annie Jump Cannon i Margaret W. Mayall podczas ich pracy nad rozszerzonym katalogiem Henry’ego Drapera (katalog powstał w latach 1918-1924). W tamtym czasie opisywano ją tylko jako małą, słabą mgławicę planetarną. Rozwój teleskopów i technik obrazowania pozwoliły astronomom Romano Coradiego i Hugo Schwarza na uchwycenie kształtu mgławicy – przypominającego klepsydrę. Było to możliwe dzięki zdjęciom wykonanym w latach 1991-1992 przez Europejskie Obserwatorium Południowe.

Fot. NASA, ESA, Raghvendra Sahai and John Trauger (JPL), the WFPC2 science team

Mgławice planetarne, pomimo swojej mylącej nazwy, nie mają nic wspólnego z planetami, a jest to etap kocowy życia gwiazdy. Jest to krótki etap, gdy gwiazda podobna do Słońca wyczerpie swoje paliwo jądrowe i wyrzuci swoje zewnętrzne warstwy, a jej jądro staje się stygnącym, gasnącym białym karłem w centrum całej struktury.

Astronomowie Przypuszczają, że swój niezwykły kształt Mgławica Klepsydra zawdzięcza, ekspansji szybkiego wiatru gwiazdowego w wolno rozszerzającym się obłoku, który jest gęstszy w pobliżu równika niż biegunów. Żywe kolory emitowane przez obiekt są wynikiem różnych „powłok” pierwiastków wydalanych z umierającej gwiazdy, w tym przypadku helu, azotu, tlenu i węgla. Centralna gwiazda mgławicy jest nieznana.

Mucha (łac. Musca) jest to mały, 77. co do wielkości gwiazdozbiór nieba południowego, położony w pobliżu bieguna południowego. Tą niewielką konstelację można znaleźć w Drodze Mlecznej, na południe od Centaura i Krzyża Południa. Z tym ostatnim gwiazdozbiór połączona jest ciemną mgławicą znaną jako Worek Węgla. W Polsce konstelacja jest niewidoczna. Liczba gwiazd dostrzegalnych w niej gołym okiem wynosi około 30.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Emil Gołoś

SUBSKRYBUJ „GAZETĘ NA NIEDZIELĘ” Oferta ograniczona: subskrypcja bezpłatna do 31.03.2026.

Strona wykorzystuje pliki cookie w celach użytkowych oraz do monitorowania ruchu. Przeczytaj regulamin serwisu.

Zgadzam się