Mgławica Mrówka w obiektywie Teleskopu Hubble’a

Menzel 3, znana również jako Mgławica Mrówka, znajduje się około 4500 lat świetlnych od Układu Słonecznego w gwiazdozbiorze Węgielnicy. To mgławica planetarna powstała pod koniec życia gwiazdy podobnej do Słońca, sfotografowana przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a.

Mgławica Mrówka – mgławica planetarna w gwiazdozbiorze Węgielnicy

Jak tłumaczą badacze z NASA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest mgławica planetarna Menzel 3, znana również jako Mgławica Mrówka. Znajduje się ona około 4500 lat świetlnych od Układu Słonecznego w gwiazdozbiorze Węgielnicy. Mrówka została odkryta w 1922 roku przez astronoma Donalda Menzla. Rozmiary każdego z bąbli mgławicy zostały oszacowane przez badaczy na 1,5 roku świetlnego.

Czym są mgławice planetarne

Jak tłumaczą naukowcy, mgławice planetarne, pomimo mylącej nazwy, nie mają nic wspólnego z planetami, ale są ostatnim etapem życia gwiazd podobnych do Słońca przed ich zamianą w białego karła. Powłoki gazu są wyrzucane z powierzchni gwiazdy, często przybierając złożone i piękne wzory, i świecą, nagrzewane promieniowaniem ultrafioletowym słabej, ale bardzo gorącej pozostałości gwiazdy centralnej.

Charakterystyka Mgławicy Mrówka

Jak opisują astronomowie, mgławica wzięła swoją nazwę od kształtu widocznego nawet przez niewielkie teleskopy. Badacze wskazują na dwie teorie mogące tłumaczyć czemu przybrała taką formę. Pierwsza zakłada, że centralna gwiazda jest bliskim układem podwójnym, którego oddziaływania grawitacyjne formują gaz mgławicy. Druga zakłada, że Mrówka jest klasycznym układem bipolarnej mgławicy planetarnej, której stygnąca gwiazda odrzuciła materię w postaci dwóch symetrycznych płatów.

Dom mgławicy – gwiazdozbiór Węgielnicy

Węgielnica (łac. Norma) jest gwiazdozbiorem nieba południowego, jednym z kilkunastu, jakie w latach 1752–1763 wprowadził francuski astronom, kartograf i badacz nieba południowego Nicolas-Louis de Lacaille. Była jednym z grupy gwiazdozbiorów „mierniczych”, do których zaliczano również Kompas i Trójkąt Południowy. Konstelacja została pierwotnie nazwana Węgielnicą z Poziomicą (Norma et Regula). Wyobraża jedno z podstawowych narzędzi ciesielskich służących do wyznaczania kąta prostego lub kwadrant używany przez nawigatorów. Jest położona w Drodze Mlecznej między Wilkiem a zodiakalnym Skorpionem i jest niewyróżniającym się gwiazdozbiorem. Węgielnica jest niewielkim gwiazdozbiorem, 74. co do wielkości, niewidocznym z Polski. Liczba gwiazd dostrzegalnych w niej gołym okiem wynosi około 20. Ponieważ jest to konstelacja nowożytna, nie wiążą się z nią żadne legendy ani mity.

Jak działa Kosmiczny Teleskop Hubble’a?

Kosmiczny Teleskop Hubble’a został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co stanowi jedno z najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Emil Gołoś