Mykeński pałac i sanktuarium pomagają lepiej poznać historię Spartan
Nowe badania archeologiczne prowadzone na terenie starożytnego mykeńskiego pałacu oraz sanktuarium wykazały, że początki Spartan, czyli mieszkańców jednego z najważniejszych greckich poleis w postaci Sparty, były dużo bardziej skomplikowane niż do tej pory uważano.
Mykeński pałac i tajemnicze sanktuarium z Peloponezu
Najnowsze badania archeologiczne i historyczne, których wyniki zostały opublikowane przez niemieckiego historyka Hansa Becka z Uniwersytetu w Münster w roczniku Szkoły Brytyjskiej w Atenach, rzucają nowe światło na etnogenezę starożytnych Spartan. Prace badawcze prowadzone na dwóch wzgórzach, na terenie których znajdują się dwie starożytne budowle, dostarczyły kolejnych dowodów na to, iż drugi obok Ateńczyków najsłynniejszy odłam starożytnego greckiego narodu, jakim byli Spartanie, powstał na skutek wymieszania się Dorów z wcześniejszą ludnością, jaka zamieszkiwała Peloponez.
Prace archeologiczne, które rzucają nowe światło na początki Spartan były realizowane w dwóch miejscach. Pierwsze na terenie mykeńskiego pałacu, który stanowi część stanowiska archeologicznego Agios Vasileios położonego w pobliżu wioski Xirokambi, a drugie na obszarze starożytnego sanktuarium Apollina Amyklajosa, które znajduje się na terenie starożytnego miasta Amyklaj.
Najstarsze dowody obecności Lacedemończyków na Peloponezie
Wykopaliska te ujawniły, że Lacedemończycy, jak inaczej określano w starożytności w czasach Sparty mieszkańców Peloponezu, nie wywodzili się od jednej ludności, która w krótkim okresie zasiedliła w zasadzie pusty Półwysep Peloponeski, ale od dwóch ludów, które razem się ze sobą zmieszały. Jak twierdzą badacze, tożsamość lacedemońska nie zaczęła się wraz ze Spartą, ale miała głębsze korzenie sięgające epoki brązu.
Najwcześniejsze ślady Lacedemończyków pochodzą z pisma linearnego B, używanego przez administracje pałacowe świata mykeńskiego w późnej epoce brązu. Tabliczki odnalezione w Tebach zawierają formy słowa „Lacedemończyk”, co wskazuje, że nazwa lub tożsamość była już znana w dokumentach pałacowych pod koniec epoki brązu.
Co istotne, w starożytnych greckich tekstach pochodzących z okresu klasycznego, słowo „Lacedemończyk” było traktowane niemal jako synonim Spartan. Badanie Becka pokazuje jednak, że relacja pomiędzy obydwoma grupami była bardziej płynna.
Jak twierdzą archeolodzy, właściwi Lacedemończycy, którzy byli przodkami Spartan, nie stanowili stałego „narodu” w nowoczesnym sensie tego słowa, ale byli zmieniającą się wspólnotą etniczną, spajaną przez wspólną kulturę, miejsca kultu, pamięć zbiorową i centra polityczne. Tym samym zanim doszło do ukształtowania się Sparty i Spartan, to przed nią Lakonia i Lacedemończy mieli już swoją własną bogatą historię.
Marcin Jarzębski
