NGC 1015 – galaktyka spiralna z poprzeczką w gwiazdozbiorze Wieloryba
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali galaktykę spiralną z poprzeczką oznaczoną jako NGC 1015, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wieloryba.
Jak tłumaczą badacze z NASA, zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia galaktykę spiralną z poprzeczką znaną jako NGC 1015. Znajduje się ona w odległości około 118 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego, w gwiazdozbiorze Wieloryba. Została odkryta przez astronoma Wilhelma Tempela 27 grudnia 1875 roku. Galaktyka jest położona pod szczególnym kątem względem Ziemi, dzięki czemu astronomowie mogą obserwować jej dysk galaktyczny niejako z góry.
NGC 1015 ma jasne, dość duże centrum i gładkie, zwinięte ramiona spiralne oraz centralną poprzeczkę gazu i gwiazd. Przez swój kształt, obiekt ten został sklasyfikowany przez naukowców jako galaktyka spiralna z poprzeczką – podobnie jak Droga Mleczna. Centralne poprzeczki znajdują się w około dwóch trzecich wszystkich galaktyk spiralnych. Ramiona NGC 1015 wirują na zewnątrz od bladożółtego pierścienia otaczającego samą poprzeczkę.
Astronomowie uważają, że czarne dziury znajdujące się w jądrach galaktyk spiralnych z poprzeczkami kierują gaz i energię z zewnętrznych ramion do centrum, dzięki czemu są one zasilane w materiał, co również napędza narodziny gwiazd w tym obszarze, dzięki czemu tworzy się centralne wybrzuszenie galaktyki. W NGC 1015 zaobserwowano również supernową typu Ia o nazwie SN 2009ig.
Wieloryb (łac. Cetus) jest konstelacją nieba równikowego, jedna z rozleglejszych i czwartą pod względem wielkości. Był znany już w starożytności. W Polsce jest najlepiej widoczny od października do stycznia. Chociaż gwiazdozbiór jest ogromny, to jest w nim niewiele jasnych gwiazd. Najjaśniejszą z nich jest Beta Wieloryba – dość typowy olbrzym typu K, leżący w odległości 96 lat świetlnych od Ziemi, który jest 145 razy jaśniejszy od Słońca.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
