NGC 104 – jedna z najjaśniejszych gromad kulistych w Drodze Mlecznej
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczona jako NGC 104, znajdującą się w gwiazdozbiorze Tukana.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest jasna gromada kulista znana jako NGC 104. Jest ona oddalona o około 14 700 lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Tukana. Gromada jest położona ponad 24 tysiące lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej, a jej średnica wynosi około a jej 120 lat świetlnych.
Gromady kuliste to, jak opisują naukowcy, sferoidalne grupy gwiazd, który są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych.
Jak wskazują astronomowie, NGC 104, jest widoczna z Ziemi gołym okiem i jest drugą najjaśniejszą po Omega Centauri, gromadą kulistą na nocnym niebie. Początkowo była uznawana za pojedynczą gwiazdę, ale w 1751 astronom Nicolas Louis de Lacaille, podczas wyprawy na Przylądek Dobrej Nadziei, skatalogował ją jako mgławicę.
Tukan (łac. Tucana) jest 48. co do wielkości gwiazdozbiorem, znajdującym się na południowym niebie. W Polsce jest on niewidoczny. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 25. Po raz pierwszy konstelacja ta została opisana w atlasie „Uranometria” przez niemieckiego astronoma Johanna Bayera w 1603 roku, na podstawie opisu i szkiców holenderskich żeglarzy. Najjaśniejszą gwiazdą konstelacji leżąca w odległości 199 lat świetlnych od Układu Słonecznego jest Alfa Tucanae.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
