NGC 1049 – najjaśniejsza gromada kulista Karła Pieca
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako NGC 1049, znajdującą się w gwiazdozbiorze Pieca.
Jak tłumaczą badacze z NASA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako NGC 1049. Jest ona oddalona o około 460 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Pieca. Gromada została odkryta 19 października 1835 roku przez astronoma Johna Herschela. NGC 1786 należy do Wielkiego Obłoku Magellana. NGC 1049, jak twierdzą astronomowie, jest najjaśniejszą gromadą kulistą Karła Pieca, który jest galaktyką satelitarną Drogi Mlecznej.
Gromady kuliste, takie jak NGC 1049, to zdaniem naukowców, sferoidalne grupy gwiazd, które są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych. Droga Mlecznej zawiera co najmniej 150 gromad kulistych, a kilka kolejnych prawdopodobnie znajduje się ukrytych za jej dyskiem – są one trudne do znalezienia z powodu gęstego pyłu wypełniającego centrum galaktyki.
Jak opisują astronomowie, Karzeł Pieca, w którym położona jest NGC 1049, to karłowata galaktyka sferoidalna znajdująca ponad 460 tysięcy lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Pieca. Galaktyka ta jest członkiem Grupy Lokalnej oraz satelitą Drogi Mlecznej.
Piec (łac. Fornax) jest małym, 41. co do wielkości, gwiazdozbiorem nieba południowego. Pierwotnie został nazwany w 1756 roku przez Nicolasa-Louisa de Lacaille, jako Piec chemiczny (łac. Fornax chemica). Astronom chciał on w ten sposób uhonorować francuskiego chemika Antoine Lavoisiera, badacza m.in. reakcji spalania. Jednak określenie to zostało zmienione na obecną przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w 1928 roku. W Polsce konstelacja jest najbardziej widoczna w listopadzie, nisko nad południowym horyzontem. Liczba gwiazd widocznych w niej gołym okiem wynosi około 35.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
