NGC 1316 – najjaśniejsza galaktyka Gromady w Piecu
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali galaktykę soczewkowatą oznaczoną jako NGC 1316, znajdującą się w gwiazdozbiorze Pieca.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest galaktyka eliptyczna znana jako NGC 1316. Jest ona oddalona o około 68 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Pieca. Galaktyka została odkryta 2 września 1826 roku przez astronoma Jamesa Dunlopa. NGC 1316, jak wskazują naukowcy, jest najjaśniejszą galaktyką Gromady w Piecu.
Galaktyki soczewkowate, takie jak NGC 1316, zdaniem naukowców, przypominają kształtem właśnie soczewkę. Są one typem pośrednim pomiędzy galaktykami eliptycznymi a spiralnymi. Jądro tych obiektów jest podobne do silnie spłaszczonej galaktyki eliptycznej, natomiast wokół nich znajduje się dysk, ale bez żadnych śladów wskazujących na ramiona spiralne. Galaktyki te nie zawierają młodych gwiazd ani materii międzygwiezdnej, co jest typowe dla galaktyk eliptycznych.
Jak opisują naukowcy, gromada w Piecu, do której należy NGC 1316, to zbiór galaktyk położony w gwiazdozbiorze Pieca, a także częściowo także w gwiazdozbiorze Erydanu, w odległości 65 milionów lat świetlnych od Ziemi. Zawiera ona 54 duże galaktyki. Gromada w Piecu znajduje się w odległości 20 milionów lat świetlnych od gromady w Erydanie. Wokół obu gromad są rozrzucone inne grupy galaktyk, z którymi mogą tworzyć Supergromadę w Piecu, choć mogą również należeć do Supergromady Lokalnej.
Piec (łac. Fornax) jest małym, 41. co do wielkości, gwiazdozbiorem nieba południowego. Pierwotnie został nazwany w 1756 roku przez Nicolasa-Louisa de Lacaille, jako Piec chemiczny (łac. Fornax chemica). Astronom chciał on w ten sposób uhonorować francuskiego chemika Antoine Lavoisiera, badacza m.in. reakcji spalania. Jednak określenie to zostało zmienione na obecną przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w 1928 roku. W Polsce konstelacja jest najbardziej widoczna w listopadzie, nisko nad południowym horyzontem. Liczba gwiazd widocznych w niej gołym okiem wynosi około 35.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
