NGC 1406 – galaktyka spiralna z poprzeczką w gwiazdozbiorze Pieca
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali galaktykę spiralną z poprzeczką oznaczoną jako NGC 1406, znajdującą się w gwiazdozbiorze Pieca.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest galaktyka spiralna z poprzeczką znana jako NGC 1406. Jest ona oddalona o około 50 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Pieca. Została odkryta 18 listopada 1835 roku przez astronoma Johna Herschela. NGC 1406 należy do gromady w Piecu.
Zdaniem astronomów, galaktyki spiralne z poprzeczką, takie jak NGC 1406, to galaktyki spiralne posiadające jasny pas gwiazd, który wychodzi z ich centrum i przebiegających przez środek tych struktur. Ramiona spiralne tych galaktyk wydają się odchodzić od właśnie centralnej „poprzeczki”, podczas gdy w zwykłych galaktykach spiralnych niejako rozchodzą się bezpośrednio z jądra. Struktury tego typu naukowcy obserwują w około połowie wszystkich galaktyk spiralnych. Wpływają one zarówno na ruch gwiazd, jak i gazu międzygwiazdowego, a także oddziałują na ramiona spiralne. Droga Mleczna, w której znajduje się Układ Słoneczny, jest klasyfikowana przez badaczy właśnie jako galaktyka spiralna z poprzeczką.
Jak opisują naukowcy, gromada w Piecu, do której należy NGC 1406, to zbiór galaktyk położony w gwiazdozbiorze Pieca, a także częściowo także w gwiazdozbiorze Erydanu, w odległości 65 milionów lat świetlnych od Ziemi. Zawiera ona 54 duże galaktyki. Gromada w Piecu znajduje się w odległości 20 milionów lat świetlnych od gromady w Erydanie. Wokół obu gromad są rozrzucone inne grupy galaktyk, z którymi mogą tworzyć Supergromadę w Piecu, choć mogą również należeć do Supergromady Lokalnej.
Piec (łac. Fornax) jest małym, 41. co do wielkości, gwiazdozbiorem nieba południowego. Pierwotnie został nazwany w 1756 roku przez Nicolasa-Louisa de Lacaille, jako Piec chemiczny (łac. Fornax chemica). Astronom chciał on w ten sposób uhonorować francuskiego chemika Antoine Lavoisiera, badacza m.in. reakcji spalania. Jednak określenie to zostało zmienione na obecną przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w 1928 roku. W Polsce konstelacja jest najbardziej widoczna w listopadzie, nisko nad południowym horyzontem. Liczba gwiazd widocznych w niej gołym okiem wynosi około 35.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
