NGC 2108 – gromada kulista w gwiazdozbiorze Złotej Ryby

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę Kulistą oznaczoną jako NGC 2108, znajdująca się w gwiazdozbiorze Złotej Ryby.

Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako NGC 2108. Jest ona oddalona o około 150 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Złotej Ryby. NGC 2108 jest położona w Wielkim Obłoku Magellana. Gromada została odkryta w 1835 roku przez astronoma Johna Herschela.

Gromady kuliste to, jak opisują naukowcy, sferoidalne grupy gwiazd, który są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych.

Najbardziej charakterystyczną cechą NGC 2108, zdaniem astronomów, jest lśniąca rubinowo-czerwona plamka po lewej stronie centrum gromady. To, co wygląda jak „oko gromady, jest w rzeczywistości gwiazdą. Obiekty tego typu są prawie zawsze chłodnymi czerwonymi olbrzymami, których atmosfera zawiera więcej węgla niż tlenu — przeciwnie niż w przypadku Słońca. Tlenek węgla powstaje w zewnętrznej warstwie gwiazdy w wyniku połączenia tych pierwiastków, aż do wyczerpania tlenu. Atomy węgla mogą wtedy swobodnie tworzyć różne inne związki węgla, takie jak C₂, CH, CN, C₃ i SiC₂, które rozpraszają niebieskie światło wewnątrz gwiazdy, pozwalając czerwonym promieniom przechodzić bez zakłóceń.

Złota Ryba („Dorado”) to gwiazdozbiór nieba południowego. Został nazwany pod koniec XVI wieku i jest obecnie jednym z 88 współczesnych gwiazdozbiorów. Jego nazwa odnosi się do mahi-mahi (Coryphaena hippurus), który jest znany jako dorado („złoty”) w języku hiszpańskim, chociaż był również przedstawiany jako ryba miecznik. Złota Ryba zawiera większość Wielkiego Obłoku Magellana, a pozostała część znajduje się w gwiazdozbiorze Góry Stołowej. Południowy biegun ekliptyki również znajduje się w tej konstelacji.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Emil Gołoś