NGC 4013 – galaktyka spiralna w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali galaktykę spiralną oznaczona jak NGC 4013, znajdującą się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest galaktyka spiralna znana jako NGC 4013. Jest ona oddalona o około odległości 55 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Galaktyka została odkryta 6 lutego 1788 roku przez astronoma Williama Herschela.
NGC 4013, jak opisują naukowcy jest położona względem Ziemi pod szczególnym kątem, przez co jest widoczna niejako „od boku”, jednak, gdyby była możliwa jej obserwacja „od góry”, galaktyka wyglądałaby jak prawie okrągły wiatraczek.
Na zdjęciu z Teleskopu Hubble’a zostały uchwycone ogromne chmury pyłu i gazu rozciągające się wzdłuż głównego dysku galaktyki, a także daleko ponad nim. Jak wskazują astronomowie nawet przy odległości 55 milionów lat świetlnych NGC 4013 jest większa niż pole widzenia Teleskopu Hubble’a, a zdjęcie pokazuje tylko nieco ponad połowę tego obiektu, choć w niezwykłych szczegółach.
Wielka Niedźwiedzica (łac. Ursa Major) jest gwiazdozbiorem okołobiegunowym nieba północnego, a zarazem trzecią co do wielkości konstelacją na niebie. W Polsce jest widoczna przez cały rok. Liczba gwiazd widoczna w niej gołym okiem wynosi około 125. Siedem najjaśniejszych gwiazd, często niesłusznie utożsamianych z Wielką Niedźwiedzicą, ponieważ stanowią tylko część gwiazdozbioru, tworzy charakterystyczny i łatwy do odszukania na niebie układ Wielkiego Wozu. Oś tylnych kół, Wielkiego Wozu, wskazuje na położoną tuż obok bieguna niebieskiego Gwiazdę Polarną, pełniącą w przeszłości ważną rolę w orientacji na niebie.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
