prototaksyty
Fot. University of Edinburgh/Laura Cooper

Nowa wymarła forma życia odkryta przez paleontologów

Zdaniem naukowców, tajemnicze stworzenia, znane jako prototaksyty, mogły należeć do nieznanej dotąd wymarłej gałęzi życia. Odkrycia te mogą pomóc lepiej zrozumieć, jak ewoluowało życie na Ziemi.

Wymarłe prehistoryczne organizmy znane jako prototaksyty, pozostają szczególną zagadką dla naukowców. Były to pierwsze duże organizmy lądowe, osiągające wysokość do 8 metrów. Miały gładkie pnie przypominające drzewa, ale nie posiadały gałęzi, liści ani kwiatów. W przeciwieństwie jednak do roślin nie posiadały systemu korzeniowego, zamiast tego mogły zakotwiczone w ziemi za pomocą prostej bulwiastej podstawy.

Od czasu odkrycia pierwszych skamieniałości w połowie XIX wieku naukowcy zastanawiali się, do którego królestwa organizmów mogły należeć te stworzenia. Badacze nie wiedzieli czy były to ogromne grzyby, glony, czy też jakiś rodzaj roślin. Jednak w ramach nowego badania, naukowcy z University of Edinburg i Dublin City University, odkryli, że prototaksyty mogły należeć do nieznanej dotąd, obecnie wymarłej gałęzi życia. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Science Advances”.

Naukowcy zbadali skamieniały okaz Prototaxites taiti, odkryty w stanowisku paleontologicznym Rhynie Chert w północno-wschodniej Szkocji. Wykorzystali lasery i obrazowanie 3D, aby zajrzeć do wnętrza pozostałości po stworzeniu i porównać skład chemiczny z innymi skamieniałościami znalezionymi w tej samej skale. Odkryli dwie istotne różnice – podczas gdy grzyby miały proste sieci długich, rurkowatych struktur zwanych strzępkami (nitkowate elementy, z których zbudowana jest grzybnia), odkryty okaz prototaksyta posiadał znacznie bardziej złożoną strukturę wewnętrzną, składającą się z trzech różnych rodzajów kanalików i gęstych węzłów, w których się rozgałęziały i łączyły.

Aby zbadać sygnaturę chemiczną pozostawioną przez organizm, opartą na komórkach, z których był zbudowany, paleontolodzy wykorzystali sztuczną inteligencję. Polisacharyd znany jako chityna jest często wykrywany w skamielinach grzybów i owadów, jednak całkowicie brakowało go w pozostałości prototaksyta. Naukowcy wykorzystali również sztuczną inteligencję, aby sprawdzić, czy skład chemiczny skamieliny odpowiadał jakiemukolwiek znanemu organizmowi, odkryli, że nie pasował on do żadnego z żyjących lub wymarłych stworzeń na Ziemi.

Naukowcy wykluczyli, że skamieniałości należały do królestwa grzybów lub roślin i doszli do wniosku, że prototaksyty należały do wymarłej linii eukariontów (organizmów wielokomórkowych).

Badanie to może pomóc rozwiązać zagadkę dotyczącą tego czym były prototaksyty. Jednak, jak wskazują paleontolodzy, aby zostało to potwierdzone konieczne są dalsze analizy i odkrycia innych skamieniałości.

Emil Gołoś

SUBSKRYBUJ „GAZETĘ NA NIEDZIELĘ” Oferta ograniczona: subskrypcja bezpłatna do 31.03.2026.

Strona wykorzystuje pliki cookie w celach użytkowych oraz do monitorowania ruchu. Przeczytaj regulamin serwisu.

Zgadzam się