Nowy sondaż pokazuje zmianę opinii na temat pomocy wojskowej dla Ukrainy

Po ponad czterech latach od rozpoczęcia pełnoskalowej wojny na Ukrainie pytanie o skalę polskiej pomocy wojskowej przestaje być tematem, wokół którego panowała szeroka zgoda. Najnowszy sondaż SW Research pokazuje społeczeństwo niemal idealnie podzielone. Choć największa grupa badanych uważa, że Polska przekazała Ukrainie zbyt dużą pomoc wojskową, równie liczna pozostaje grupa przekonana, że skala wsparcia była odpowiednia lub nawet niewystarczająca. Wynik ten mówi więcej o stanie polskiej debaty publicznej niż o samej wojnie.

Jeszcze kilka lat temu pomoc Ukrainie należała do tych decyzji państwa, które cieszyły się wyjątkowo szerokim społecznym poparciem. Dziś obraz jest znacznie bardziej złożony. Nie oznacza to jednak jednoznacznego odwrócenia opinii publicznej. Dane pokazują raczej, że Polska weszła w etap głębokiej dyskusji o granicach własnego zaangażowania.

Badanie przeprowadzone przez SW Research dla Onetu pokazuje, że 44,8 proc. respondentów uważa dotychczasową skalę pomocy wojskowej za zbyt dużą. Jednocześnie 38,2 proc. ocenia ją jako odpowiednią, a kolejne 6,8 proc. twierdzi, że była nawet zbyt mała. Oznacza to, że obóz akceptujący dotychczasową politykę lub oczekujący jeszcze większego wsparcia liczy łącznie 45 proc. badanych. Różnica między obiema grupami wynosi zaledwie 0,2 punktu procentowego. 

To właśnie ta liczba wydaje się najważniejszym wnioskiem płynącym z całego badania.

Społeczeństwo nie zmieniło zdania. Społeczeństwo podzieliło się niemal dokładnie po połowie

Nagłówki najczęściej eksponują fakt, że największa grupa respondentów wskazała odpowiedź „zbyt duża”. Taki sposób prezentowania wyników jest poprawny, ale nie oddaje pełnego obrazu.

Analiza statystyczna pokazuje bowiem, że po przeciwnej stronie znajduje się niemal identycznie liczna grupa osób, które nie uznają pomocy za nadmierną. Po zsumowaniu odpowiedzi „odpowiednia” oraz „zbyt mała” okazuje się, że oba obozy praktycznie się równoważą. 

W praktyce oznacza to, że Polska nie posiada już jednego dominującego stanowiska wobec skali pomocy wojskowej dla Ukrainy. Debata staje się coraz bardziej spolaryzowana.

Wyraźne opinie, niewielu niezdecydowanych

Równie interesująca jest liczba osób, które nie potrafią zająć stanowiska.

Jedynie około 10 proc. badanych odpowiedziało „trudno powiedzieć”. Tak niski poziom niezdecydowania oznacza, że temat przestał być zagadnieniem abstrakcyjnym. Większość Polaków wyrobiła już sobie opinię i pozostaje przy niej. 

To ważna zmiana z punktu widzenia życia publicznego. Spory dotyczące bezpieczeństwa państwa, wydatków na obronność czy relacji z Ukrainą coraz częściej stają się trwałymi elementami polskiej debaty politycznej.

Nie ma społecznego poparcia dla dalszej eskalacji pomocy

Sondaż pokazuje również jeszcze jedną tendencję.

Jedynie 6,8 proc. respondentów uważa, że Polska udzieliła Ukrainie zbyt małej pomocy wojskowej. Oznacza to, że postulaty dalszego znaczącego zwiększania wsparcia pozostają stanowiskiem mniejszościowym. 

Nie oznacza to jednak odrzucenia dotychczasowej polityki. Znacznie większa grupa respondentów uznaje bowiem, że skala pomocy była właściwa.

Wynik należy interpretować ostrożnie

Badanie zostało przeprowadzone w szczególnym momencie politycznym. Sondaż zrealizowano w dniu intensywnej debaty dotyczącej ujawnienia skali polskich donacji wojskowych dla Ukrainy oraz informacji o przekazaniu uzbrojenia. W takich okolicznościach bieżące wydarzenia mogły wpływać na emocje respondentów i zwiększać wyrazistość ich opinii. Z tego względu wynik należy traktować jako obraz nastrojów w konkretnym momencie, a nie jako definitywną zmianę postaw społecznych. 

Przewaga odpowiedzi „zbyt duża” nad odpowiedzią „odpowiednia” jest wprawdzie statystycznie istotna, lecz pozostaje niewielka i znajduje się blisko granicy błędu statystycznego. 

Pomoc Ukrainie staje się jednym z najważniejszych tematów polskiej polityki

Najważniejszym wnioskiem z badania nie jest więc to, że większość Polaków odrzuca pomoc Ukrainie. Dane tego nie pokazują.

Pokazują natomiast coś innego: temat skali pomocy wojskowej stał się jednym z najważniejszych sporów politycznych w Polsce. Nie dlatego, że jedna ze stron zdecydowanie dominuje, lecz właśnie dlatego, że dwa niemal równie liczne obozy patrzą na tę samą politykę państwa w zupełnie odmienny sposób.

To właśnie taki układ opinii najczęściej zapowiada, że kwestia ta będzie odgrywała coraz większą rolę w kolejnych kampaniach wyborczych i debacie o polskiej polityce bezpieczeństwa.

Sebastian Nizio