Czego obawiamy się w 2026 r? [Sondaże]

27 grudnia 2025, Arkadiusz JORDAN
Polska

Kwestie zdrowotne stanowią absolutnie dominującą kategorię obaw w perspektywie krótkookresowej. Niemal połowa Polaków (47,5%) obawia się problemów z dostępem do służby zdrowia, a 45,3% pogorszenia zdrowia własnego lub bliskich.

Badanie opiera się na dwóch głównych źródłach: sondaż United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski (19-21 grudnia 2025, N=1000, metoda CATI/CAWI) – badanie krótkoterminowych obaw związanych bezpośrednio z rokiem 2026, oraz badanie Zymetria (listopad 2025) – analiza długoterminowych obaw w perspektywie 10 lat. Respondenci w badaniu United Surveys by IBRiS mogli wskazać do trzech głównych źródeł obaw, co pozwala na wielowymiarową analizę dominujących niepokojów społecznych.

Główne obawy Polaków w 2026 roku

Wyniki badania United Surveys by IBRiS ujawniają siedem kluczowych obszarów niepokojów społecznych, z których cztery przekraczają próg 40% wskazań:

Wykres 1. Główne obawy Polaków w 2026 roku (% wskazań, N=1000)

Hierarchia obaw – kluczowe ustalenia

Dominacja problematyki zdrowotnej (47,5% i 45,3%)

Na szczycie listy obaw znajdują się dwie ściśle powiązane kwestie dotyczące zdrowia:

Problemy z dostępem do służby zdrowia – 47,5% wskazań (pierwsza pozycja)
Pogorszenie zdrowia własnego lub bliskich – 45,3% wskazań (druga pozycja)

Łączny odsetek wskazań na problematykę zdrowotną wynosi 92,8%, co czyni kwestie zdrowotne absolutnie dominującym źródłem niepokojów społecznych. Wynik ten należy interpretować w kontekście systemowych problemów służby zdrowia w Polsce, w tym długich kolejek oczekiwania, niedoboru specjalistów oraz obciążenia placówek medycznych.

Bezpieczeństwo i stabilność (44,2% i 43,3%)

Tuż za problematyką zdrowotną znajdują się obawy związane z bezpieczeństwem i stabilnością:

Zagrożenia bezpieczeństwa kraju – 44,2% (trzecia pozycja)
Niestabilność polityczna i spory wewnętrzne – 43,3% (czwarta pozycja)

Niemal identyczny poziom wskazań dla obu kategorii (różnica zaledwie 0,9 punktu procentowego) sugeruje, że Polacy postrzegają zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzną polaryzację jako równie istotne wyzwania dla stabilności państwa.

Obawy ekonomiczne (41,5% i 21,8%)

Wzrost kosztów życia – 41,5% (piąta pozycja)
Utrata pracy lub źródła dochodu – 21,8% (szósta pozycja)

Znacząca różnica między tymi dwoma kategoriami (19,7 punktu procentowego) wskazuje, że Polacy bardziej obawiają się erozji siły nabywczej niż bezrobocia. Łączny odsetek wskazań na problematykę ekonomiczną wynosi 63,3%.

Marginalizacja obaw ekologicznych (7,9%)

Zmiany klimatyczne i gwałtowne zjawiska pogodowe zajmują ostatnią pozycję z zaledwie 7,9% wskazań. Jest to szczególnie interesujące w kontekście coraz bardziej widocznych skutków zmian klimatycznych w Polsce (powodzie, susze, ekstremalne temperatury).

Wykres 2. Kategorie głównych obaw Polaków (suma wskazań dla kategorii)

Perspektywa długoterminowa: obawy Polaków w horyzoncie 10 lat

Badanie Zymetria ujawnia nieco odmienną hierarchię obaw w perspektywie dekady. W długim terminie dominują zagrożenia geopolityczne i makroekonomiczne:

Wykres 3. Długoterminowe obawy Polaków w perspektywie 10 lat (% wskazań)

Główne obawy Polaków 2026

Ewentualna agresja Rosji (38%) – najważniejsza obawa długoterminowa
Skutki wysokiego deficytu budżetowego (37%) – niemal identyczny poziom obaw
Napływ imigrantów spoza Europy (37%) – również 37% wskazań
Napływ imigrantów z krajów sąsiednich (32%)
Zmiany klimatyczne i rozwój AI (po 21%) – większe znaczenie w perspektywie długoterminowej niż krótkiej

Istotnym zjawiskiem jest zróżnicowanie generacyjne – starsze pokolenia bardziej obawiają się zmian klimatycznych i dewastacji środowiska, podczas gdy młodsze pokolenia wyrażają większy niepokój związany z rozwojem sztucznej inteligencji i automatyzacją.

Analiza porównawcza: krótkookresowe vs. długookresowe

Zestawienie wyników obu badań ujawnia interesujące zmiany w hierarchii obaw w zależności od horyzontu czasowego:

Przesunięcia priorytetów

Służba zdrowia – dominująca obawa krótkoterminowa (47,5%), ale brak w perspektywie długiej (nie wymieniana wśród głównych obaw 10-letnich)
Bezpieczeństwo zewnętrzne – relatywnie niższe w krótkiej perspektywie (44,2%), ale najważniejsze w długiej (38% – agresja Rosji)
Zmiany klimatyczne – marginalizowane w krótkiej perspektywie (7,9%), ale istotne w długiej (21%)
Technologia (AI) – nieobecna w krótkiej perspektywie, ale istotna w długiej (21%).

Kontekst społeczno-ekonomiczny

Wyniki sondaży należy interpretować w kontekście szerszych trendów społeczno-ekonomicznych:

Stabilizacja z ostrożnością

Według badania Zymetria, 50% Polaków uważa, że sytuacja w Polsce w ciągu najbliższego roku raczej się nie zmieni. To wynik wskazujący na:

Brak optymizmu co do poprawy sytuacji
Oczekiwanie kontynuacji obecnego stanu rzeczy
Pragmatyczne podejście do przyszłości

Strategie oszczędnościowe Polaków

Polacy coraz uważniej kontrolują domowe budżety. Najczęściej rezygnują z:

Kultury, rozrywki, wypoczynku (36%)
Usług (33%)
Słodyczy (28%)
Alkoholu (27%)

Rezygnacje dotyczą przede wszystkim wydatków wykraczających poza podstawowe potrzeby, co wskazuje na rosnącą presję finansową na gospodarstwa domowe.

Wnioski końcowe

Dominacja problematyki zdrowotnej

Kwestie zdrowotne stanowią absolutnie dominującą kategorię obaw w perspektywie krótkookresowej. Niemal połowa Polaków (47,5%) obawia się problemów z dostępem do służby zdrowia, a 45,3% pogorszenia zdrowia własnego lub bliskich.

Dwoista natura bezpieczeństwa

Polacy w równym stopniu obawiają się zagrożeń zewnętrznych (44,2%) i wewnętrznej niestabilności politycznej (43,3%). Ta równowaga wskazuje na percepcję Polski jako kraju narażonego zarówno na zagrożenia geopolityczne, jak i wewnętrzną polaryzację.

Presja ekonomiczna

Mimo stabilizacji inflacji, Polacy nadal odczuwają silną presję kosztów życia (41,5%). Obawy te materializują się w strategiach oszczędnościowych i rezygnacji z wydatków niezbędnych.

Przesunięcia czasowe priorytetów

Hierarchia obaw zmienia się dramatycznie w zależności od horyzontu czasowego. W perspektywie krótkiej dominuje zdrowie, w długiej – bezpieczeństwo geopolityczne i kwestie strukturalne (deficyt, imigracja, technologia).

Marginalizacja ekologii w krótkim terminie

Zmiany klimatyczne zajmują ostatnie miejsce w krótkookresowych obawach (7,9%), mimo coraz bardziej widocznych skutków w Polsce. W perspektywie długiej ich znaczenie rośnie do 21%, szczególnie wśród starszych pokoleń.

Zróżnicowanie generacyjne

Młodsze pokolenia bardziej obawiają się automatyzacji i AI (21%), podczas gdy starsze – zmian klimatycznych i dewastacji środowiska. To zróżnicowanie odzwierciedla różne doświadczenia życiowe i horyzonty czasowe poszczególnych grup wiekowych.

Metodologia badań

Badanie United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski

Termin: 19-21 grudnia 2025
Metoda: CATI (wywiady telefoniczne) i CAWI (ankiety internetowe)
Próba: 1000 dorosłych Polaków (próba reprezentatywna)
Pytanie: 'Czego obawia się Pan/Pani najbardziej w 2026 roku?’ (możliwość wyboru do 3 odpowiedzi)