Paleontolodzy odkryli nowego kuzyna welociraptora

Nowy kuzyn welociraptora może wyjaśniać pochodzenie tajemniczych skupisk połamanych kości prehistorycznych ptaków odkrywanych przez paleontologów od lat. Naukowcy opisali nowy gatunek opierzonego dinozaura – Jian changmaensis – który mógł być poszukiwanym od dawna drapieżnikiem.

Nowy kuzyn welociraptora mógł być poszukiwanym od lat drapieżnikiem

Obszar w północno-zachodnich Chinach jest usiany szczątkami setek prehistorycznych ptaków — w tym także takich, których połamane kości tworzyły zbite skupiska podobne do resztek pokarmu wykrztuszanych przez współczesne sowy. Przez lata naukowcy podejrzewali, że na te pradawne ptaki polował większy drapieżnik, jednak dotychczas nie odnaleziono bezpośrednich dowodów kopalnych potwierdzających jego istnienie.

W ramach nowego badania naukowcy pod kierownictwem Jingmai O’Connor z Field Museum odkryli na terenie tego stanowiska paleontologicznego nowy gatunek dinozaura – kuzyna welociraptora, który posiadał długie pióra na przednich i tylnych kończynach. Na podstawie charakterystycznych kości ramion i barków tego prehistorycznego gada paleontolodzy przypuszczają, że to właśnie on był poszukiwanym drapieżnikiem. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Annals of Carnegie Museum”.

„Naukowcy znajdowali w tym miejscu dziwne skupiska połamanych ptasich kości i nie wiedzieliśmy, co mogło spowodować ich powstanie. Ten nowy dinozaur, będący kuzynem welociraptora, nazwany Jian changmaensis, jest naszym najlepszym tropem. To jedyne stworzenie znalezione w tym miejscu, które nie było ptakiem, było mięsożerne i znacznie większe od wszystkiego innego, co tam znaleźliśmy” – mówi Jingmai O’Connor z Field Museum.

Dromeozaury – bliscy krewnymi ptaków

Współczesne ptaki były jedyną grupą dinozaurów, która przetrwała skutki uderzenia meteorytu w Ziemię 66 milionów lat temu. Jednak żyły one razem z prehistorycznymi gadami przez dziesiątki milionów lat w okresach jury i kredy.

Jedną z grup dinozaurów były dromeozaury – bliscy krewni ptasich dinozaurów. Podobnie jak współczesne ptaki posiadały pióra, a także stosunkowo niewielkie rozmiary i charakteryzowały się dużą zwinnością. Najbardziej znanymi przedstawicielami tej grupy były welociraptory, które w rzeczywistości były mniejsze i znacznie bardziej upierzone, niż pokazano je w filmach z serii „Park Jurajski”.

Jian changmaensis był jednym z największych mikroraptorów

Nowy gatunek, Jian changmaensis, należał do rodzaju niewielkich, opierzonych, czteroskrzydłych teropodów z rodziny dromeozaurów, znanych jako mikroraptory. Były one zwykle małe – najbardziej znany gatunek miał rozmiary wrony.

„Jian był jednym z największych okazów mikroraptora, jakie kiedykolwiek znaleziono. Fragment kości ramiennej, który posiadamy, ma około 10 centymetrów długości, więc cały dinozaur prawdopodobnie miał rozpiętość skrzydeł około 120 centymetrów” – twierdzi Jingmai O’Connor.

I choć naukowcy dysponują jedynie kością ramienia dinozaura, podejrzewają, że podobnie jak inne mikroraptory posiadał on długie pióra zarówno na przednich, jak i tylnych kończynach, co sprawiało, że wyglądał, jakby miał cztery „skrzydła”, których używał do szybowania.

„Jian i inne mikroraptory prawdopodobnie nie były zdolne do prawdziwego, aktywnego lotu, ale mogły szybować” – podkreśla Jingmai O’Connor.

Nazwa nowego dinozaura, Jian changmaensis, nawiązuje do jego ptasiego wyglądu i miejsca pochodzenia. Jian to skrzydlate stworzenie z chińskiej mitologii, a skamieniałość została znaleziona w Changma Basin w chińskiej prowincji Gansu.

Odkrycie pomaga lepiej zrozumieć ewolucję ptaków

„Jian changmaensis pokazuje, że nieptasie dinozaury żyły na obszarze dzisiejszego Changma Basin, znanego z ptasich skamieniałości. Znaleźliśmy w tym regionie ponad sto ptasich skamieniałości, ale tylko ten jeden okaz nieptasiego dinozaura. Jian dostarcza kluczowych informacji o historii tego obszaru i pozwala lepiej poznać przodków dzisiejszych ptaków” – podsumowuje Matt Lamanna z Carnegie Museum of Natural History.

Emil Gołoś