Palomar 1 – gromada kulista w gwiazdozbiorze Cefeusza
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako Palomar 1, znajdującą się w gwiazdozbiorze Cefeusza.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako Palomar 1. Jest ona oddalona o około 36 500 lat świetlnychi znajduje się w gwiazdozbiorze Cefeusza. Jest położona w halo Drogi Mlecznej, w odległości około 55 tysięcy lat świetlnychod centrum naszej galaktyki. Gromada została odkryta w 1954 roku w ramach programu Palomar Observatory Sky Survey przez astronoma George’a Ogdena Abella, wtedy też została sklasyfikowana jako gromada kulista.
Gromady kuliste to, jak opisują naukowcy, sferoidalne grupy gwiazd, który są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych.
Palomar 1, liczy sobie od 6,3 do 8 miliardów lat i jak twierdzą astronomowie, jest młodym obiektem – ma nieco ponad połowę wieku większości gromad kulistych znajdujących się w Drodze Mlecznej, które powstały podczas burzliwej wczesnej historii naszej galaktyki. Naukowcy podejrzewają, że młode gromady kuliste, takie jak Palomar 1, powstały w bardziej spokojny sposób – być może chmura gazu krążyła wokół halo Drogi Mlecznej, aż jakiś czynnik wywołał proces formowania się gwiazd. Inną możliwością jest to, że nasza galaktyka przechwyciła tę grupę gwiazd – być może dryfowała ona w przestrzeni kosmicznej, zanim została przez nią przyciągnięta grawitacyjnie, a być może jednak miała burzliwy początek i jest pozostałością po galaktyce karłowatej, która została pochłonięta przez Drogę Mleczną.
Cefeusz (łac. Cepheus) jest to 27. co do wielkości gwiazdozbiór nieba północnego, leżący w pobliżu północnego bieguna nieba. Konstelacja znajduje się na krawędzi Drogi Mlecznej, obfituje w gwiazdy podwójne i zmienne, wśród nich bardzo znaną δ Cephei, od której nazwę wziął typ gwiazd zmiennych – cefeid, które są używane przez astronomów do wyznaczania odległości we Wszechświecie. W Polsce gwiazdozbiór jest widoczny przez cały rok. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 60. Gwiazdozbiór został nazwany na cześć mitycznego króla Cefeusza z Etiopii i ma średnicę około pół roku świetlnego.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
