Pierwsze hospicjum w Wielkiej Brytanii powstało w VIII wieku

Podczas wykopalisk prowadzonych na terenie miejscowości Cookham w hrabstwie Berkshire w południowej Anglii archeolodzy odkryli najstarsze hospicjum w Wielkiej Brytanii. Pozostałości wczesnośredniowiecznej placówki opieki paliatywnej zostały zidentyfikowane tuż za kościołem Świętej Trójcy w Cookham. Odkryte struktury, które oprócz hospicjum składały się na klasztor,  zostały datowane na pochodzące z VIII wieku, czyli tym samym liczą około 1300 lat.

Najstarsze hospicjum w Wielkiej Brytanii

Prace archeologiczne na terenie położonej wsi Cookham, która znajduje się w regionie południowo-wschodniej Anglii i leży w odległości 22 km na północny wschód od centrum miasta Reading oraz 41 km na zachód od centrum Londynu, są realizowane już od 2021 r. Za wykopaliska na obszarze tego średniowiecznego stanowiska odpowiedzialny jest zespół naukowców z Uniwersytetu w Reading.

Badanie prowadzone przez archeologów w Cookham doprowadziły do tej pory do odkopania chociażby pozostałości po dużej drewnianej konstrukcji, starożytnym młynie wodnym, czy, będącym jednym z najważniejszych znalezisk z tego stanowiska, wiekowego cmentarzyska. W przypadku tego ostatniego odkrycia naukowcy natrafili na liczne szkielety, z czego zaskakująco wiele z nich wykazywało ślady deformacji chorobowych i urazowych. Jak twierdzą archeolodzy, ta kolekcja szczątków kostnych rzuca nowe światło na sposób, w jaki społeczności anglosaskie opiekowały się chorymi i umierającymi.

Prof. Gabor Thomas, który stoi na czele zespołu archeologów prowadzących wykopaliska w Cookham w trakcie rozmowy z mediami mówił o tym, jakie wyniki przyniosła wstępna analiza szczątków odkrytych w trakcie wykopalisk. „Wstępna analiza szczątków wykazuje wysoki odsetek osób cierpiących na poważne schorzenia patologiczne. Niemal każda osoba pochowana tutaj doświadczyła jakiegoś problemu zdrowotnego — czy to urazu, infekcji, czy nowotworu. Różnorodność i ciężkość tych dolegliwości sugerują, że klasztor pełnił funkcję ośrodka medycznego, który był dostępny nie tylko dla mieszkańców z Cookham, ale również spoza tej miejscowości” – wyjaśnił ekspert.

Z kolei dr Ceri Falys, specjalistka w dziedzinie bioarcheologii również na Uniwersytecie Reading przeprowadziła analizę 23 szkieletów ze stanowiska w Cookham. Dokonane przez nią ustalenia potwierdzają, iż społeczność Reading była dotknięta w VIII wieku systematycznym pogłębiającym się spadkiem sił oraz zwiększeniem liczby dotkliwych chorób. Wielu dorosłych było niższych, niż można by oczekiwać w ich wieku, a u kilku stwierdzono ślady urazów szkieletu, co odpowiadało urazom odniesionym na skutek wypadków lub obrażeń odniesionych na skutek walki.

U jednej osoby znaleziono dowody operacji czaszki, u innych zaś deformacje kości spowodowane nowotworami. Niektóre szkielety nosiły oznaki odleżyn, które były wynikiem długotrwałego unieruchomienia oraz długotrwałego ucisku na skórę i tkanki. „Te ślady przedłużonego leczenia wskazują na formę opieki hospicyjnej. Ludzie byli tu przywożeni, aby otrzymać opiekę, leczenie i pocieszenie w swoich ostatnich dniach” – zauważył dr Ceri Falys.

Marcin Jarzębski