Co sądzą Polacy o wymiarze sprawiedliwości?

Badanie zrealizowane przez agencję SW Research na zlecenie Onet.pl w dniu 28 stycznia 2026 roku ocenia, jak Polacy oceniają sytuację w wymiarze sprawiedliwości. Zastosowano metodę wywiadów on-line (CAWI – Computer-Assisted Web Interview) w panelu internetowym SW Panel. Przeprowadzono 800 ankiet z ogólnopolską próbą osób dorosłych. Zastosowano dobór kwotowy – próba była reprezentatywna ze względu na łączny rozkład płci, wieku i klasy wielkości miejscowości zamieszkania.

Czy uważa Pan/Pani, że sytuacja w wymiarze sprawiedliwości jest lepsza niż w czasach rządów Zjednoczonej Prawicy?

Rozkład odpowiedzi

Rozkład graficzny

Interpretacja socjologiczna

Badanie ujawnia rozbieżność percepcji zmian w wymiarze sprawiedliwości po przejęciu władzy przez koalicję 15 października 2023 roku. Największa grupa respondentów (39,6%) ocenia obecną sytuację jako gorszą niż za rządów Zjednoczonej Prawicy, co może wskazywać na strukturalną polaryzację ocen w tej sferze życia publicznego.

Istotnym elementem jest stosunkowo wysoki odsetek odpowiedzi „trudno powiedzieć” (27,3%), co może świadczyć o złożoności problematyki wymiaru sprawiedliwości dla znacznej części społeczeństwa. Ocena reform sądownictwa wymaga wiedzy eksperckiej i czasu na zaobserwowanie ich efektów, stąd wielu respondentów wstrzymuje się z oceną.

Jedna trzecia badanych (33,2%) dostrzega poprawę sytuacji, co sugeruje, że część społeczeństwa pozytywnie odbiera działania obecnego rządu w zakresie wymiaru sprawiedliwości, w tym ustawę praworządnościową dotyczącą Krajowej Rady Sądownictwa.

Kontekst społeczno-polityczny

Oceny sytuacji w wymiarze sprawiedliwości są silnie skorelowane z afiliacją polityczną respondentów, co potwierdza tezę Pierre’a Bourdieu o polu prawnym jako autonomicznej przestrzeni społecznej, ale jednocześnie uwikłanej w szersze stosunki władzy. Polaryzacja percepcji reform sądownictwa odzwierciedla głębsze podziały w polskim społeczeństwie co do legitymizacji zmian instytucjonalnych.

W kontekście socjologii prawa Maxa Webera, rozbieżność ocen może wynikać z różnych koncepcji racjonalności prawnej i społecznego znaczenia praworządności. Dla części społeczeństwa kluczowe są procedury i niezależność sądownictwa, dla innych – efektywność i polityczna kontrola nad wymiarem sprawiedliwości.

Wnioski: Polacy o wymiarze sprawiedliwości

Społeczeństwo polskie jest podzielone w ocenach zmian w wymiarze sprawiedliwości, przy niewielkiej przewadze ocen negatywnych (39,6%) nad pozytywnymi (33,2%).

Znaczący odsetek niezdecydowanych (27,3%) wskazuje na niepewność społeczną i potrzebę czasu na krystalizację opinii publicznej.

Oceny te wpisują się w szerszą dynamikę polityczną i świadczą o utrzymującej się polaryzacji opinii w kwestiach ustrojowych.

Arkadiusz Jordan