Proces sądowy który wstrząsnął Brazylią. Jair Bolsonaro skazany na 27 lat więzienia

Były prezydent Brazylii Jair Bolsonaro został oskarżony o próbę przeprowadzenia zamachu stanu w 2022 roku, kiedy jego zwolennicy dokonali próby przejęcia Kongresu Brazylii, Pałacu Prezydenckiego a także budynku Sądu Najwyższego. Teraz zapadł na niego wyrok. Jair Bolsonaro skazany na 27 więzienia to być może najważniejsze wydarzenie polityczne, które miało miejsce na przestrzeni ostatnich kilku lat w całej Ameryce Południowej.

Sam Jair Bolsonaro zaprzeczył zarzutom o próbę przeprowadzenia zamachu stanu, jako argument podając brak “twardych” dowód na jego zaangażowanie w nieudane próby przejęcia kontroli nad budynkami rządowymi. Sam proces nazywał politycznym “polowanie na czarownice”, i mógł liczyć na dyplomatyczne wsparcie rządu w Waszyngtonie, który zapowiadał sankcje przeciwko Brazylii jeżeli były prezydent zostałby skazany. Prezydent Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva wydaje się jednak zdeterminowany, żeby Bolsonaro trafił do więzienia – jego administracja zignorowała polityczne deklaracje Stanów Zjednoczonych, a proces zakończył się wyrokiem skazującym.

Pięcioosobowy brazylijski Sąd  Najwyższy orzekł, że były prezydent jest winny kierowania spiskiem mającym na celu utrzymanie go u władzy po przegranej w wyborach w 2022 roku ze swoim lewicowym rywalem, Luizem Inácio Lulą da Silvą. Czterech sędziów uznało go za winnego, podczas gdy jeden był za uniewinnieniem Jaira Bolsonaro.

Adwokaci byłego prezydenta uznali wyrok za „absurdalnie wysoki” i zapowiedzieli złożenie „odpowiednich apelacji”. Sąd Najwyższy zakazał mu także ubiegania się o jakikolwiek urząd publiczny do 2060 roku – osiem lat po zakończeniu kary. Jair Bolsonaro, trzymany w areszcie domowym, po tym jak uznano go za osobę mogącą próbować ucieczki z kraju, nie pojawił się osobiście na ostatnim etapie swojego procesu.

Donald Trump skrytykował werdykt brazylijskich sędziów, porównując tą sprawę sądową do własnych doświadczeń. “To bardzo podobne do tego, co próbowali zrobić ze mną. Ale w ogóle im się to nie udało” – zaznaczał. Sekretarz stanu USA Marco Rubio stwierdził na platformie X, że Sąd Najwyższy Brazylii „niesłusznie orzekł o uwięzieniu byłego prezydenta Jaira Bolsonaro”. Zagroził też, że „zareaguje odpowiednio na takie polowanie na czarownice”.

Władze Brazylii sprzeciwiają się presji Stanów Zjednoczonych, i zamierzają doprowadzić proces skazywania byłego prezydenta do końca, nawet jeżeli oznaczałoby to kurs kolizyjny z Waszyngtonem. 

Maciej Bzura