Przodkowie ludzi posługiwali się ogniem już 1,8 mln lat temu

Najnowsze zidentyfikowane w jaskini Wonderwerk w RPA prehistoryczne znaleziska wskazują, że przodkowie ludzi potrafili używać ognia już 1,79 mln lat temu – dowodzi najnowsze badanie, którego wyniki zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego PLOS One.

Przodkowie ludzi używali ognia już prawie 1,8 mln lat temu

Przełomowe ostatnie prace archeologiczne, które były prowadzone w słynnej jaskini Wonderwerk w Republice Południowej Afryki, wykazały, że hominidy (Homo erectusy) potrafiły posługiwać się ogniem już prawie 1,8 mln lat temu.

Analiza mikroskopijna spalonych kości zwierzęcych, jakie zostały odkryte wewnątrz tej jaskini w dwóch warstwach z wczesnego plejstocenu ujawniła, że wczesne hominidy reprezentujące kulturę aszelską – której przedstawicielami były najpewniej dokładnie Homo erectusy – przy rozmaitych licznych okazjach celowo wznosiły ogień głęboko do jaskini. Odsłonięte tym samym w jaskini Wonderwerk ślady spalania i ognia nie powstały naturalną drogą na skutek pożarów buszu rozprzestrzeniających się do wnętrza tego stanowiska.

Umiejętność samodzielnego rozpalania ognia pojawiła się 400 tys. lat temu

To najnowsze badanie nie oznacza jednak, że granica umiejętności rozpalania zostanie przeniesiona daleko do tyłu, ponieważ odkryte dowody świadczą o tym, że Homo erectusy były jedynie w stanie przenosić ogień z naturalnego miejsca pożaru do zamieszkiwanego przez siebie miejsca i utrzymywać żar ognia przez dłuższy czas.

Najstarsze znane dowody samodzielnego rozpalania ognia pochodzą z neandertalskiej jaskini sprzed 400 tys. lat. Homo sapiens rozpoczął regularnie i systematycznie wykorzystywać ogień 164 tys. lat temu – był on wykorzystywany wówczas głównie do obróbki cieplnej kamienia silikatowego w celu zwiększenia jego podatności na odłupywanie, a także służył do wytwarzania narzędzi.

Przypalone zwierzęce szczątki z jaskini Wonderwerk

Jeżeli chodzi o same początki technologii ognia, których pierwszymi pionierami okazuje się być Homo erectus, oraz ostatnie badania w jaskini Wonderwerk, to naukowcy przeanalizowali w sumie 161 skamieniałych kości małych ssaków, które zostały pozyskane z dwóch warstw pochodzących z wczesnego plejstocenu, znanych jako Stratum 10 i Stratum 11.

Naukowcy podkreślili przy tym, że zapewne wiele z tych małych zwierząt trafiło do jaskini za sprawą sów płomykówek. Sowy często pozostawiały na dnie jaskini wypluwki (tj. zlepki niestrawionych części pokarmu, np. kości, sierści, piór itp.), co w toku powtarzania się tego procederu przez tysiące lat doprowadziło z czasem do wytworzenia się warstw osadów. Część tych szczątków miała później kontakt z ogniem, co było wynikiem działalności właśnie Homo erectusa z kultury aszelskiej, będącej jedną z najstarszych kultur dolnego paleolitu – występowała ona nie tylko w Afryce, ale również w Azji, czy Europie.

Marcin Jarzębski