Réflexions na Niedzielę. Francja. Przemoc polityczna zabija
Swoimi refleksjami z Czytelnikami Gazety na Niedzielę dzieli się mieszkający wśród nas dziennikarz Nathaniel Garstecka. Refleksje o Polsce i Polakach, zdziwienia i fascynacje. Tekst publikujemy w językach francuskim i polskim.
Réflexions d’un dimanche
En France, la violence politique tue
Un jeune militant de droite, Quentin Deranque, a été brutalement tué au cours d’un affrontement avec la Jeune Garde, groupe violent d’extrême-gauche lié à Raphaël Arnault, député de La France Insoumise. Cet évènement nous rappelle que la société française actuelle est multiconflictuelle.
La mort du jeune Quentin Deranque a choqué la France. Ce militant de droite, qui avait effectué récemment un retour à la religion catholique, a été tabassé à mort à Lyon par des membres la Jeune Garde, dont au moins l’un d’entre eux est collaborateur parlementaire du député Raphaël Arnault, fiché S pour activités violentes d’ultragauche.
Cet affrontement s’est déroulé en marge d’une manifestation du collectif féminin de droite Némésis, dont les actions consistent à dénoncer la hausse des violences commises contre les femmes dans les milieux immigrés extra-européens. Le 14 février 2026, les jeunes filles de Némésis protestaient contre la venue de l’eurodéputée LFI pro-islamiste Rima Hassan à l’IEP de Lyon. Cela a donné lieu à des heurts entre la Jeune Garde, mouvement antifasciste violent dissous en 2025, et des militants de droite nationaliste présents pour défendre le collectif Némésis.
Au cours des échauffourées, les activistes d’extrême-gauche ont isolé et se sont acharnés sur Quentin Deranque, étudiant en mathématiques de 23 ans et militant identitaire dont le casier judiciaire est vierge, le blessant sévèrement à la tête. La victime sera prise en charge par les secours mais finira par décéder. Quelques jours plus tard, des suspects sont identifiés puis arrêtés. Parmi eux, les collaborateurs parlementaires évoqués plus haut.
Le débat politique autour de cet évènement est devenu bouillant. La droite accuse l’extrême-gauche d’user de violence physique et de couvrir les criminels. La France Insoumise répond ne plus être liée à la Jeune Garde et que l’extrême-droite commet aussi des agressions en France. Le député Raphaël Arnault est placé au centre des critiques, pour sa participation à la création de la Jeune Garde et à des agressions passées, ce qui lui a valu d’être fiché par les services de police. Ses deux collaborateurs parlementaires, Jacques-Elie Favrot et Robin Chalendard, impliqués dans le meurtre de Quentin Deranque, ont été suspendus.
Ce qui s’est passé nous rappelle que la violence politique n’a jamais cessé d’exister, illustrée par les affrontements entre militants d’extrême-gauche et d’extrême-droite en particulier dans les grandes villes. Par exemple en 2013, le jeune Clément Méric, activiste d’extrême-gauche, est tué lors d’un affrontement avec des nationalistes à Paris.
L’essentiel de l’affaire ne réside cependant pas ici. Il s’agit du rapport des élites à cette violence politique. Si la violence venant de l’extrême-droite est unanimement condamnée, celle venant de l’extrême-gauche semble plutôt épargnée. Au point que des militants violents deviennent députés de la République, comme Raphaël Arnault, avec le soutien du gouvernement centriste bâti autour d’Emmanuel Macron. Lors des élections législatives anticipées de juin 2024, Gabriel Attal, alors premier ministre, avait appelé à «faire barrage au RN même avec un bulletin de vote LFI». Il porte incontestablement une part de responsabilité dans la légitimation de la gauche radicale. Tout comme le maire de Lyon, l’écologiste Grégory Doucet, qui collaborait avec la Jeune Garde pour «lutter contre l’extrême-droite» (selon le témoignage de Mohamed Chihi, son adjoint à la Sécurité).
On peut aussi s’interroger sur l’attitude des grands médias. Ils se sont immédiatement acharnés à présenter Quentin Deranque comme un dangereux «ultranationaliste», voire un «néonazi», ce qui était évidemment loin d’être le cas. D’une certaine façon, «il aurait cherché ce qui lui est arrivé», alors qu’ici aussi la Jeune Garde, pourtant dissoute, est plutôt épargnée dans la narration médiatique. Cependant, les débats sur les médias de droite et les réseaux sociaux ont permis d’engager un début de rééquilibrage dans la manière de traiter l’information. La preuve en est la pression exercée sur Raphaël Arnault et La France Insoumise, à moins d’un mois des élections municipales.
Jean-Luc Mélenchon, le patron de LFI, préfère, de son côté, continuer de conflictualiser en apportant son soutien à la Jeune Garde. S’imagine-t-il déjà au second tour de l’élection présidentielle contre Jordan Bardella, essayant de transformer ce duel en combat de l’antifascisme contre le fascisme? Qui, dans ce contexte, est le plus fasciste des deux? Le président du RN a, lui, déclaré que «ce que nous avons vu n’est pas un acte fortuit, mais un déchaînement de haine, et un acte barbare perpétré par l’extrême gauche, qui bénéficie d’une complaisance médiatique et d’un certificat d’immunité offert par la classe politique».
Cette violence politique entre les deux «extrêmes» s’agrège aux autres violences qui gangrènent la société française: les violences économiques et sociales marquées par l’activisme syndicaliste ou par le mouvement des Gilets jaunes, les violences liées au trafic de drogue qui se multiplient, les violences ethnoculturelles dans un nombre croissant de banlieues et de quartiers dits «sensibles. Ajoutons à cela les tension internationales comme la signature du traité avec le Mercosur ou la guerre que la Russie mène en Ukraine, et nous avons ici un véritable cocktail explosif, qui gagne continuellement en intensité. Si la France, la Belgique ou le Royaume-Uni n’ont pas encore sombré dans le chaos total, c’est uniquement grâce à la solidité de leurs institutions et à la force de leur structure sociale façonnée par plusieurs millénaires de civilisation occidentale. Un modèle à préserver coûte que coûte.
Civilisation, défense, liberté
Marco Rubio l’a rappelé à Munich. Les fondements de l’Occident sont son identité civilisationnelle, ses capacités de défense et son respect de la liberté. Tout comme le vice-président James Vance un an auparavant, le secrétaire d’État des États-Unis a incité les Européens à renforcer leurs fondamentaux, s’ils veulent survivre dans cet environnement hostile qu’est notre monde au XXIème siècle.
Pour être plus précis, le chef de la diplomatie américaine a évoqué la nécessaire lutte contre l’immigration massive extra-européenne, le besoin criant de relancer l’industrie de l’armement face à la menace orientale, et les atteintes des Etats européens et des institutions bruxelloises à la liberté d’expression. Comment lui donner tort? Est-il judicieux de tout nier en bloc dans le seul et unique but de «nous opposer à Donald Trump», ce qui désormais est quasiment la seule et unique ligne directrice de la politique internationale d’Emmanuel Macron?
Les Européens, en particulier les grands pays d’Europe de l’Ouest, ont perdu l’habitude d’entendre les vérités qui fâchent et préfèrent tirer sur le messager plutôt que de lancer les réformes radicales nécessaires. Celles-ci finiront alors par s’imposer dans la douleur.
Le Ramadan davantage célébré que le Carême
Plusieurs institutions et grands médias, tant en France qu’en Pologne, ont donné priorité au Ramadan par rapport au Carême dans leur communication. Les deux célébrations religieuses ont pourtant démarré le même jour. Le compte Twitter/X de l’ambassade de France au Vatican s’est même contenté de souhaiter uniquement un joyeux Ramadan. Il a fallu une intervention massive des internautes pour que l’ambassade se décide à évoquer aussi le Carême. Cela en dit long sur une société en passe de perdre ses repères les plus fondamentaux.
Réflexions na Niedzielę
Francja. Przemoc polityczna zabija
Młody działacz prawicowy, Quentin Deranque, został brutalnie zamordowany podczas starcia z Jeune Garde, przemocową grupą skrajnej lewicy, powiązaną z Raphaëlem Arnaultem, posłem La France Insoumise. Wydarzenie to przypomina nam, że współczesne społeczeństwo francuskie jest podzielone wieloma konfliktami.
Śmierć młodego Quentina Deranque’a wstrząsnęła Francją. Ten prawicowy aktywista, który niedawno powrócił do katolicyzmu, został pobity na śmierć w Lyonie przez członków Jeune Garde, z których co najmniej jeden jest współpracownikiem posła Raphaëla Arnaulta, notowanym przez policję za brutalne działania skrajnej lewicy.
Do starcia doszło w kontekście demonstracji prawicowej grupy kobiet Némésis, której działania polegają na potępianiu wzrostu przemocy wobec kobiet w środowiskach imigrantów spoza Europy. 14 lutego 2026 r. kobiety z Némésis protestowały przeciwko przybyciu proislamistycznej europosłanki LFI Rimy Hassan do wyższej szkoły politologii IEP w Lyonie. Doprowadziło to do starć między Jeune Garde, brutalnym ruchem antyfaszystowskim rozwiązanym w 2025 r., a prawicowymi nacjonalistycznymi aktywistami broniącymi kolektywu Némésis.
W trakcie zamieszek aktywiści skrajnej lewicy odizolowali i zaatakowali Quentina Deranque’a, 23-letniego studenta matematyki i działacza tożsamościowego, który nigdy nie występował w kartotekach policyjnych, powodując u niego poważne obrażenia głowy. Ofiara została przewieziona do szpitala, ale ostatecznie zmarła. Kilka dni później zidentyfikowano i aresztowano podejrzanych. Wśród nich znaleźli się wspomniani wyżej współpracownicy parlamentarni.
Debata polityczna wokół tego wydarzenia stała się gorąca. Prawica oskarża skrajną lewicę o stosowanie przemocy fizycznej i krycie przestępców. La France Insoumise odpowiada, że nie jest już powiązana z Jeune Garde i że skrajna prawica również dopuszcza się agresji we Francji. W centrum krytyki znalazł się poseł Raphaël Arnault, który brał udział w tworzeniu Jeune Garde i był zamieszany w poprzednie ataki, co spowodowało, że znalazł się w kartotekach służb policyjnych. Jego dwaj współpracownicy parlamentarni, Jacques-Elie Favrot i Robin Chalendard, zamieszani w zabójstwo Quentina Deranque’a, zostali zawieszeni.
To, co się wydarzyło, przypomina nam, że przemoc polityczna nigdy nie przestała istnieć, czego przykładem są starcia między działaczami skrajnej lewicy i skrajnej prawicy, zwłaszcza w dużych miastach. Na przykład w 2013 r. młody Clément Méric, działacz skrajnej lewicy, zginął podczas starcia z nacjonalistami w Paryżu.
Jednak nie to jest najważniejsze w tej sprawie. Chodzi o stosunek elit do przemocy politycznej. Podczas gdy przemoc ze strony skrajnej prawicy jest jednogłośnie potępiana, przemoc ze strony skrajnej lewicy wydaje się raczej pomijana. Do tego stopnia, że agresywni działacze stają się posłami do francuskiego parlamentu, jak Raphaël Arnault, przy wsparciu centrystycznego rządu zbudowanego wokół Emmanuela Macrona. Podczas przedterminowych wyborów parlamentarnych w czerwcu 2024 r. Gabriel Attal, ówczesny centrowy premier, wezwał do „powstrzymania RN nawet za pomocą głosu oddanego na LFI”. Niewątpliwie ponosi on część odpowiedzialności za legitymizację radykalnej lewicy, podobnie jak burmistrz Lyonu, Grégory Doucet (Zielony), który współpracował z Jeune Garde w celu „walki ze skrajną prawicą” (według zeznań Mohameda Chihi, jego zastępcy ds. bezpieczeństwa).
Można również zastanawiać się nad postawą głównych mediów. Natychmiast zaczęły one przedstawiać Quentina Deranque’a jako niebezpiecznego „ultranacjonalistę”, a nawet „neonazistę”, co oczywiście było dalekie od prawdy. W pewnym sensie „sam sprowadził na siebie to, co go spotkało”, podczas gdy Jeune Garde, mimo że została rozwiązana, jest raczej pomijana w narracji medialnej. Jednak debaty w prawicowych mediach i sieciach społecznościowych pozwoliły na rozpoczęcie procesu przywracania równowagi w sposobie przekazywania informacji. Dowodem na to jest presja wywierana na Raphaëla Arnaulta i La France Insoumise na niecały miesiąc przed wyborami samorządowymi.
Jean-Luc Mélenchon, szef LFI, woli natomiast nadal podsycać konflikt, udzielając poparcia antyfaszystowskiej Jeune Garde. Czy wyobraża sobie już drugą turę wyborów prezydenckich przeciwko Jordanowi Bardelli, próbując przekształcić tę walkę w pojedynek antyfaszyzmu z faszyzmem? Który z nich jest w tym kontekście bardziej faszystowski? Przewodniczący RN oświadczył, że „to, co widzieliśmy, nie jest przypadkowym aktem, ale wybuchem nienawiści i barbarzyńskim czynem popełnionym przez skrajną lewicę, która korzysta z pobłażliwości mediów i immunitetu przyznanego jej przez klasę polityczną”.
Ta przemoc polityczna między dwiema „skrajnościami” łączy się z innymi formami przemocy, które niszczą francuskie społeczeństwo: przemocą ekonomiczną i społeczną, charakteryzującą się aktywizmem związkowym czy ruchem żółtych kamizelek, przemocą związaną z handlem narkotykami, która się nasila, przemocą etnokulturową w coraz większej liczbie przedmieść i dzielnic określanych jako „wrażliwe”. Dodajmy do tego napięcia międzynarodowe, takie jak podpisanie traktatu z Mercosurem czy wojna prowadzona przez Rosję na Ukrainie, a otrzymamy prawdziwą mieszankę wybuchową, która stale nabiera intensywności. Jeśli Francja, Belgia czy Wielka Brytania nie pogrążyły się jeszcze w całkowitym chaosie, to wyłącznie dzięki solidności swoich instytucji i sile struktury społecznej ukształtowanej przez kilka tysięcy lat cywilizacji zachodniej. Model ten należy chronić za wszelką cenę.
Cywilizacja, obrona, wolność
Marco Rubio przypomniał o tym w Monachium. Fundamentami Zachodu są jego tożsamość cywilizacyjna, zdolności obronne i poszanowanie wolności. Podobnie jak wiceprezydent James Vance rok wcześniej, Sekretarz Stanu USA zachęcił Europejczyków do wzmocnienia swoich fundamentów, jeśli chcą przetrwać w tym nieprzyjaznym środowisku, jakim jest nasz świat w XXI wieku.
Mówiąc dokładniej, szef amerykańskiej dyplomacji wspomniał o konieczności walki z masową imigracją spoza Europy, pilnej potrzebie ożywienia przemysłu zbrojeniowego w obliczu zagrożenia ze Wschodu oraz naruszeniach wolności słowa przez państwa europejskie i instytucje brukselskie. Jak można mu zaprzeczyć? Czy rozsądne jest zaprzeczanie wszystkiemu tylko po to, aby „sprzeciwić się Donaldowi Trumpowi”, co obecnie jest niemal jedyną wytyczną polityki międzynarodowej Emmanuela Macrona?
Europejczycy, a zwłaszcza duże kraje Europy Zachodniej nie umieją już słuchać niewygodnych prawd i wolą strzelać do posłańca, zamiast wprowadzać niezbędne radykalne reformy. Te ostatecznie zostaną wprowadzone w bolesny sposób.
Ramadan celebrowany bardziej niż wielki post
Wiele instytucji i dużych mediów, zarówno we Francji, jak i w Polsce, w swoich komunikatach nadało pierwszeństwo ramadanowi przed wielkim postem. Oba okresy religijne rozpoczęły się tego samego dnia. Konto Twitter/X ambasady Francji w Watykanie ograniczyło się nawet do życzenia „szczęśliwego ramadanu”. Dopiero masowa interwencja internautów skłoniła ambasadę do wspomnienia również o wielkim poście. To wiele mówi o społeczeństwie, które traci swoje najbardziej fundamentalne punkty odniesienia.
Nathaniel Garstecka
