Réflexions na Niedzielę. Francuski paradoks
Swoimi refleksjami z Czytelnikami Gazety na Niedzielę dzieli się mieszkający wśród nas dziennikarz Nathaniel Garstecka. Refleksje o Polsce i Polakach, zdziwienia i fascynacje. Tekst publikujemy w językach francuskim i polskim.
Réflexions d’un dimanche
Paradoxe français
Les évènements de la soirée du Nouvel An ont symbolisé la situation critique dans laquelle se trouve la France. D’un côté la paralysie politique avec le discours en demi-teinte du président Macron, puis les habituelles violences urbaines qui ont émaillé le territoire national durant toute la nuit. Un «haut» qui pourrit, un «bas» qui se déchaîne: paradoxe très français.
Nous avons d’abord eu droit aux traditionnels «vœux» du président de la république. Cette fois-ci, le ton était sobre, macabre presque. Emmanuel Macron paraissait épuisé, abattu. Il sait pertinemment que quels que soient les mots qu’ils prononcera, il n’a aucune chance de sauver son mandat, qui s’achève en mai 2027. Il existait pourtant bien une solution de dernier recours, mais il l’a balayée vers la fin de sa prise de parole.
Résigné, donc, le président a rappelé que la France était un grand pays, une grande nation, mais qu’elle était dévorée de l’intérieur par plusieurs maux comme l’insécurité, l’immigration illégale (illégale, mais de facto autorisée) et le trafic de drogue. Face à cela, il n’a pu qu’appeler à «être solidaires et fraternels», à «vivre ensemble» et à «combattre les discriminations». Ca se voyait qu’il n’y croyait pas lui-même… Car qui peut encore croire, en 2026, que l’on pourra guérir le pays uniquement grâce à des incantations «républicaines»?
Le président a souhaité que 2026 soit une «année utile». Utile en quoi? Nous ne le savons pas. Utile peut-être pour le camp progressiste, en interdisant aux jeunes l’accès aux réseaux sociaux ou en resserrant encore davantage la vis contre les automobilistes, ces vaches à lait dociles, victimes idéales d’un système faible avec les forts et fort avec les faibles.
Emmanuel Macron était sobre selon ses soutiens, éteint selon ses adversaires. Adversaires qui sont nombreux. La quasi-totalité de la classe politique française en réalité, excepté un dernier carré de fidèles du bloc qu’il a créé en 2017 avec les sociaux-libéraux du PS, le MoDem et l’aile juppéiste des Républicains, avant de parvenir au pouvoir grâce à un extraordinaire concours de circonstances. On avait presque l’impression, durant ces 10 minutes de discours, qu’il allait d’un moment à l’autre se lever et éteindre les lumières.
Même l’énumération de ses succès sonnait faux. Des sommets internationaux pour le climat, des réunions de soutien à l’Ukraine, des piques envoyées à Donald Trump, en bon politicien français croyant encore être au centre du jeu? Cela n’a sans doute pas convaincu grand monde et ce n’est certainement pas ce qui le fera entrer dans l’histoire. Ses réformes de l’économie? Amplement insuffisantes et déjà à moitié enterrées (en particulier celle des retraites).
Ses réformes sociétales, comme l’extension de la procréation médicalement assistée aux couples de femmes et aux femmes célibataires, et l’inscription du droit à l’avortement dans la constitution? Oubliées, même par la gauche. Comme quoi, il ne sert à rien de céder aux caprices idéologiques des militants progressistes: non seulement ils ne seront pas reconnaissants, mais en plus ils en exigeront toujours plus. Eternels insatisfaits. Si encore ils ne jouaient pas avec les fondements de notre nature et de notre biologie…
Même la politique internationale du président français est inconsistante. Elle se résume à dire le contraire de ce que déclare Donald Trump. Ce dernier soutient Israël? Emmanuel Macron va prononcer un discours «historique» à l’ONU sur la reconnaissance d’un Etat palestinien. Donald Trump met en scène un rapprochement avec la Russie pour l’attirer à la table des négociations? Emmanuel Macron fait tout le contraire et mobilise une «coalition des volontaires pour l’Ukraine» qui n’apporte rien de plus que ce qui était fait jusqu’à présent. Donald Trump se prononce ouvertement en faveur du candidat conservateur Karol Nawrocki? Emmanuel Macron publie un message de félicitations en forme d’avertissement au nouveau président polonais, après s’être affiché avec le candidat du centre-gauche Rafal Trzaskowski. On croirait presque que ce sont les Etats-Unis qui sont le véritable ennemi de la diplomatie française.
Pendant qu’Emmanuel Macron ne parvenait pas à raviver la flamme à la télévision (le voulait-il seulement?), les banlieues brûlaient. Encore. Plus de 800 voitures ont été incendiées durant la nuit du Nouvel An. Des dizaines de policiers ont été blessés et plusieurs centaines de racailles ont été arrêtées. Scènes habituelles d’une société en plein délitement. Malgré cela, les médias ont exulté: pas d’incidents notables à Paris, où un dispositif de sécurité inédit avait été instauré pour l’occasion. Protéger la capitale avec des milliers de policiers, tandis que le reste du pays sombre dans la violence.
Les coupables sont toujours les mêmes. La jeunesse de banlieue et les milices antifa. L’échec de l’intégration des vagues d’immigrés en provenance d’Afrique et des pays musulmans, et les fils de fonctionnaires et de petits notables qui espèrent rejouer la révolution. Deux maux qui gangrènent la France.
«C’est la faute à la pauvreté!», hurleront les progressistes. «Le nier, c’est être raciste!», ajouteront-ils, en guise d’avertissement. Observant les festivités de la Saint-Sylvestre en Pologne, on ne constate aucun débordement, aucune émeute, aucun affrontement avec la police. Pourtant, il y a de la pauvreté en Pologne. 2 millions de personnes y vivent avec moins de 200 euros par mois. Ces gens-là incendient-ils des voitures? Attaquent-ils les commissariats de police? Poignardent-ils massivement d’autres Polonais? Non. La Pologne est considérée comme l’un des pays les plus sûrs d’Europe, surtout si l’on compare avec les pays d’Europe de l’Ouest comme la France, l’Allemagne ou le Royaume-Uni.
La pauvreté n’est donc pas en cause. Elle ne l’a d’ailleurs jamais été dans la vague de violences que nous subissons depuis quelques décennies. Le problème est ethnoculturel d’un côté, idéologique de l’autre. Puisque nous avons renoncé à assimiler les immigrés, puis à les intégrer, ainsi qu’à réduire les entrées, nous ne pouvons pas être surpris que certaines zones sont touchées par des vagues de violence et par la montée des tensions culturelles. Si nous ne prenons pas rapidement les mesures radicales qui s’imposent, nous foncerons droit vers une crise civilisationnelle majeure.
Un président déconnecté des réalités et se mettant en retrait des affaires intérieures, une classe politique qui s’est volontairement désarmée et des élites idéologisées qui vivent dans l’illusion des Lumières républicaines prêchant l’humanisme au monde entier, cela face à des tensions culturelles croissantes dans tout le pays, l’ensauvagement de la société et l’inquiétante islamisation. Nous assistons à un véritable paradoxe français en particulier, occidental en général. Cela va sans doute hérisser les progressistes, mais sortir de ce paradoxe passera obligatoirement par la remise en question du socle idéologique humaniste que nous avons bâti après la Seconde Guerre mondiale.
Réflexions na Niedzielę.
Francuski paradoks
Wydarzenia sylwestrowej nocy symbolizowały krytyczną sytuację, w jakiej znajduje się Francja. Z jednej strony paraliż polityczny uosobiony skromnym przemówieniem prezydenta Macrona, z drugiej typowe dla tego kraju zamieszki, które trwały przez całą noc. „Góra” gnije, „dół” szaleje: bardzo francuski paradoks.
Najpierw wysłuchaliśmy tradycyjnych życzeń prezydenta Republiki. Tym razem ton był powściągliwy, niemal złowieszczy. Emmanuel Macron wydawał się wyczerpany, przygnębiony. Doskonale wie, że bez względu na to, jakie słowa wypowie, nie ma szans na uratowanie swojej kadencji, która kończy się w maju 2027 roku. Istniało co prawda rozwiązanie ostateczne, ale pod koniec swojego przemówienia odrzucił je.
Zrezygnowany prezydent przypomniał, że Francja jest wielkim krajem, wielkim narodem, ale jest niszczona od wewnątrz przez wiele problemów, takich jak brak bezpieczeństwa, nielegalna imigracja (nielegalna, ale de facto dozwolona) i handel narkotykami. W obliczu tej sytuacji mógł jedynie wezwać do „solidarności i braterstwa”, do „wspólnego życia” i do „walki z dyskryminacją”. Widać było, że sam w to nie wierzy… Bo kto w 2026 roku może jeszcze wierzyć, że kraj można uleczyć wyłącznie za pomocą republikańskich zaklęć?
Prezydent wyraził nadzieję, że rok 2026 będzie „rokiem pożytecznym”. Pożytecznym w jakim sensie? Nie wiemy. Być może pożytecznym dla obozu liberalnego – poprzez zakazanie młodzieży dostępu do sieci społecznościowych lub jeszcze większe zaostrzenie przepisów dotyczących kierowców, tych potulnych dojnych krów, idealnych ofiar systemu, który jest słaby wobec silnych, a silny wobec słabych.
Emmanuel Macron był powściągliwy według jego zwolenników, wygaszony według jego przeciwników. Przeciwników, których jest wielu. W rzeczywistości to prawie cała francuska klasa polityczna, z wyjątkiem bloku, który stworzył w 2017 roku wraz z socjalliberałami z Partii Socjalistycznej, centrowym MoDem i lewicowym skrzydłem Republikanów, zanim doszedł do władzy dzięki niezwykłemu zbiegowi okoliczności. W trakcie tego 10-minutowego występu można było odnieść wrażenie, że lada chwila prezydent wstanie i zgasi światło.
Nawet wyliczanie jego sukcesów brzmiało fałszywie. Międzynarodowe szczyty klimatyczne, spotkania wspierające Ukrainę, docinki pod adresem Donalda Trumpa, jak przystało na dobrego francuskiego polityka, który nadal wierzy, że jest w centrum wydarzeń? To z pewnością nie przekonało wielu osób i na pewno nie dzięki temu Macron przejdzie do historii. A jego reformy gospodarcze? Zdecydowanie niewystarczające i już w połowie pogrzebane (szczególnie ta dotycząca emerytur).
A reformy społeczne, takie jak rozszerzenie in vitro na pary kobiet i samotne kobiety oraz wpisanie prawa do aborcji do konstytucji? Już zapomniane nawet przez lewicę. Jak widać, nie ma sensu ulegać ideologicznym kaprysom progresywistycznych aktywistów: nie tylko nie będą wdzięczni, ale będą domagać się coraz więcej. Wiecznie niezadowoleni. Gdyby tylko nie igrali z podstawami naszej natury i biologii…
Nawet polityka międzynarodowa francuskiego prezydenta jest niespójna. Sprowadza się ona do mówienia przeciwnego do tego, co deklaruje Donald Trump. Ten ostatni popiera Izrael? Emmanuel Macron wygłasza „historyczne” przemówienie w ONZ na temat uznania państwa palestyńskiego. Donald Trump inscenizuje zbliżenie z Władimirem Putinem, aby przyciągnąć go do stołu negocjacyjnego? Emmanuel Macron robi coś zupełnie przeciwnego i mobilizuje „koalicję chętnych dla Ukrainy”, która nie wnosi nic więcej niż to, co robiono do tej pory. Donald Trump otwarcie opowiada się za konserwatywnym kandydatem na prezydenta Polski Karolem Nawrockim? Emmanuel Macron publikuje gratulacje w formie ostrzeżenia dla nowego prezydenta Polski, po tym, jak pokazał się z kandydatem centrolewicy Rafałem Trzaskowskim. Można by niemal pomyśleć, że to Stany Zjednoczone są prawdziwym wrogiem francuskiej dyplomacji.
Podczas gdy Emmanuel Macron nie zdołał rozniecić ognia optymizmu w telewizji (czy w ogóle tego chciał?), przedmieścia znów płonęły. W noc sylwestrową spalono ponad 800 samochodów. Dziesiątki policjantów zostało rannych, a kilkaset agresywnych osób aresztowano. To typowe sceny z życia społeczeństwa pogrążonego w chaosie. Mimo to media się cieszyły: nie odnotowano żadnych znaczących incydentów w Paryżu, gdzie na tę okazję wprowadzono bezprecedensowe środki bezpieczeństwa. Stolica chroniona przez tysiące policjantów, podczas gdy reszta kraju pogrąża się w przemocy.
Winowajcami są zawsze ci sami. Młodzież z przedmieść i bojówki Antify – imigranci z Afryki i krajów muzułmańskich oraz synowie urzędników i drobnych notabli, mający nadzieję na powtórzenie rewolucji. Dwa demony, które niszczą Francję. „To przez ubóstwo!” – krzyczą progresywiści. „Zaprzeczanie temu jest rasizmem!” – dodają ostrzegawczo.
Obserwując uroczystości sylwestrowe w Polsce, nie widzi się żadnych zamieszek, żadnych starć z policją. A przecież w Polsce istnieje ubóstwo – w skrajnym ubóstwie, czyli za mniej niż 970 złotych miesięcznie, żyje 2 miliony ludzi. Czy oni podpalają samochody? Czy atakują posterunki policji? Czy masowo dźgają nożami innych Polaków? Nie. Polska jest uważana za jeden z najbezpieczniejszych krajów w Europie, zwłaszcza w porównaniu z krajami Europy Zachodniej, takimi jak Francja, Niemcy czy Wielka Brytania.
We Francji nie chodzi więc o ubóstwo. Nigdy nie miało ono znaczenia w kontekście przemocy, której doświadczamy od kilku dziesięcioleci. Problem ma charakter etnokulturowy z jednej strony i ideologiczny z drugiej. Zrezygnowaliśmy z asymilacji imigrantów, a następnie z ich integracji, jak również z ograniczenia skali ich napływu, nie możemy więc być zaskoczeni, że niektóre obszary dotknięte są przemocą i narastającymi napięciami kulturowymi. Jeśli nie podejmiemy szybko niezbędnych radykalnych działań, będziemy zmierzać ku poważnemu kryzysowi cywilizacyjnemu.
Prezydent oderwany od rzeczywistości i wycofujący się ze spraw wewnętrznych, klasa polityczna, która dobrowolnie się „rozbroiła”, oraz ideologizowane elity żyjące w iluzji republikańskiego oświecenia, głoszące humanizm całemu światu – a wszystko to w obliczu rosnących napięć kulturowych w całym kraju, brutalizacji społeczeństwa i niepokojącej islamizacji. Jesteśmy świadkami prawdziwego paradoksu francuskiego, a ogólniej: zachodniego. Bez wątpienia wzburzy to postępowców, ale wyjście z tego paradoksu będzie wymagało podważenia humanistycznych podstaw ideologicznych, które zbudowaliśmy po drugiej wojnie światowej.
Nathaniel Garstecka
