Rekiny żyją na Ziemi już 450 mln lat

Rekiny pływają w oceanach i morzach Ziemi już od około 450 milionów lat, co oznacza, że wyewoluowały one o 65 mln lat wcześniej niż najstarsze znane drzewa – informuje portal „Space Daily”.

Rekiny są starsze niż drzewa

Najwcześniejsze znane skamieliny rekinów pochodzą z zapisu kopalnego liczącego 450 mln lat. Tyle lat liczą właśnie najstarsze znane fragmenty skamieliny rekina, jakie do tej pory zostały odkryte. Kilka drobnych rekinich łusek należało do prastarego rekina, który żył w późnym ordowiku – epoce, która trwała od 460 do 443 mln lat temu.

Pływające w ordowickich oceanach rekiny są zatem o około 50-65 milionów lat starsze od pierwszych znanych drzew, które pojawiły się w epoce dewonu. Kiedy pierwsze rekiny żyły już na Ziemi to na lądach jedynymi roślinami były mchy i wątrobowce, z czego żadna z tych roślin nie osiągała wyższej wysokości niż kilka cm.

Odkryte łuski sprzed 450 mln lat mają formę zębów skórnych, określanych inaczej jako odontoda. Skóra rekinów jest pokryta takimi właśnie przypominającymi zęby łuskami. Już ordowickie, pierwsze rekiny miały tym samym strukturę skórną pełną odontody.

W środowisku paleontologów trwa jednak spór, czy te liczące 450 mln lat łuski pochodzą od prawdziwych rekinów, czy też może od bardzo blisko spokrewnionych z nimi rybami, które były ich przodkami. Najstarsze niebudzące żadnych wątpliwości łuski rekinów mają około 420 milionów lat i pochodzą ze skał sylurskich z Syberii. W obu przypadkach rekiny wyprzedzają niemal wszystkie inne współczesne linie ewolucyjne kręgowców i pojawiły się wcześniej niż pierwsze prawdziwe drzewa

Jeżeli za osią czasu Muzeum Historii Naturalnej w Londynie przyjmiemy, iż pierwsze rekiny pojawiły się 450 mln lat temu, a pierwsze drzewa około 385 milionów lat temu, to oznacza to, że różnica pomiędzy rekinami i drzewami wynosi 65 mln lat – jest to prawie taki sam dystans czasowy jaki dzieli nas od wymarcia nieptasich dinozaurów 66 mln lat temu.

Jak wyglądała Ziemia w czasach późnego ordowiku?

Ziemia z czasów późnego ordowiku nie przypominała zupełnie świata, który my znamy. Nasza planeta z tamtych lat mogłaby dla nas uchodzić za obcą planetę. To właśnie z tego okresu pochodzą najstarsze znane łuski rekinów pochodzące od rekinich gatunków, które pływały w płytkich morzach. W późnym ordowiku kontynenty były zupełnie inaczej ułożone niż współcześnie, ponieważ większość warstw geologicznych składających się na obecne kontynenty stanowiła część superkontynentu Gondwany. Morza pełne były trylobitów, ramienionogów, wczesnych bezszczękowych ryb oraz wieloraków, które wyrosły na największe stawonogi, jakie kiedykolwiek żyły na Ziemi.

Ordowicki ląd prezentowałby się nam równie obco, co morza i oceany. Około 450 milionów lat temu rośliny kolonizowały ląd już od około 20 milionów lat, ale nie zaszły jeszcze daleko. Najwcześniejsze rośliny lądowe to wątrobowce i mchy, spokrewnione z grupą mszaków, które do dziś rosną na wilgotnych skałach.

Były to małe, proste organizmy bez korzeni, bez prawdziwych łodyg i bez liści w dzisiejszym sensie. Rosły płasko przy ziemi w wilgotnych miejscach. Nie mogły utrzymać pionowej struktury, ponieważ nie wykształciły jeszcze tkanek wzmacnianych ligniną, które później pozwoliły roślinom naczyniowym samodzielnie się utrzymywać. Najwyższe rośliny lądowe w momencie, gdy rekiny pojawiały się w zapisie kopalnym, miały prawdopodobnie nie więcej niż kilka centymetrów wysokości.

Marcin Jarzębski