Ruprecht 106 – gromada kulista w gwiazdozbiorze Centaura
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako Ruprecht 106, znajdującą się w gwiazdozbiorze Centaura.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a jest widoczna gromada kulista znana jako Ruprecht 106. Jest ona oddalona około 69 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Centaura. Gromada została odkryta w 1961 roku przez astronoma J. Ruprechta. Ruprecht 106 jest położona ponad 60 tysięcy lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej.
Gromady kuliste to, jak opisują naukowcy, sferoidalne grupy gwiazd, który są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych.
Jak twierdzą astronomowie Ruprecht 106 wykazuje podobieństwo do innej gromady kulistej znanej jako Fornax 4 należącej do Karła Pieca (karłowata galaktyka sferoidalna i jeden z satelitów Drogi Mlecznej) oraz Terzan 7 pochodzącej prawdopodobnie z SagDEG (karłowata galaktyka eliptyczna lub sferoidalna i jeden z satelitów Drogi Mlecznej). Zdaniem badaczy sugeruje to, że gromada Ruprecht 106 może pochodzić z nieistniejącej już pobliskiej sferoidalnej galaktyki karłowatej.
Centaur (łac. Centaurus) jest gwiazdozbiorem nieba południowego, był on znany już w starożytności i jest dziewiąty co do powierzchni na niebie. W Polsce gwiazdozbiór jest praktycznie niewidoczny, tylko niektóre gwiazdy wschodzą zaledwie kilka stopni ponad horyzont. Liczba gwiazd dostrzegalnych w konstelacji gołym okiem wynosi około 150. Gwiazdozbiór symbolizuje centaura – mitycznego pół człowieka, pół konia. Jest to wielka konstelacja, a jej gwiazdy całkiem przekonywająco odwzorowują mityczne stworzenie, które owija przednie i tylne nogi wokół Krzyża Południa. Alfa i Beta Centauri są przednimi kopytami.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
