SDSS J1004+4112 – gromada galaktyk w gwiazdozbiorze Małego Lwa
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę galaktyk zobaczoną jako SDSS J1004+4112, znajdującą się w gwiazdozbiorze Małego Lwa.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na Obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada galaktyk znana jako SDSS J1004+4112. Jest ona oddalona o około 7 miliardów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Małego Lwa.
Gromada galaktyk, takie jak SDSS J1004+4112, to jak tłumaczą astronomowie, skupiska od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk tworzących układ związany grawitacyjnie. Mniejsze zbiory nazywane są grupami galaktyk. Obiekty wchodzące w skład gromad poruszają się po skomplikowanych torach wokół środka masy całej struktury, który zazwyczaj znajduje się blisko największych galaktyk w zbiorze. Gromady galaktyk nie zawsze mają dobrze określone „centrum”, jak to bywa w przypadku układów planetarnych lub galaktyk. W strukturach tego typu występuje też stosunkowo gęsty i gorący ośrodek międzygalaktyczny. Gromady galaktyk mają rozmiary od jednego do dziesięciu milionów lat świetlnych i masy rzędu 1014 do 1015 mas Słońca.
Jak opisują naukowcy, na obrazie przedstawiającym SDSS J1004+4112, widoczny jest pojedynczy odległy kwazar (rodzaj niezwykle aktywnej galaktyki), a także bogactwo złotych łuków pochodzących z galaktyk tła, powstałych w wyniku soczewkowania grawitacyjnego.
Mały Lew (łac. Leo Minor) jest niewielką, 64. co do wielkości i słabo widoczna konstelacja nieba północnego. W Polsce jest widoczna od zimy do lata. Liczba gwiazd widoczna w niej gołym okiem wynosi około 20. W odróżnieniu od swego większego imiennika, gwiazdozbioru Lwa, nazwanego przez Ptolemeusza, Mały Lew został wyodrębniony jako osobny gwiazdozbiór przez Jana Heweliusza, w wydanym w 1690 roku atlasie Firmamentum Sobiescianum.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Goło
