Świątynia sprzed 6 tys. lat z kanałem krwi. Makabryczne odkrycie w Turcji

Archeolodzy prowadzący wykopaliska na terenie stanowiska Tadım w prowincji Elazığ we wschodniej Turcji odkryli świątynię pochodzącą sprzed 6 tys. lat. Co ciekawe na świątynię tę składała się taka makabryczna struktura jak kanał krwi. To miejsce kultu powstałe na przełomie późnego chalkolitu i wczesnej epoce brązu jest jednym z najwcześniejszych znanych przykładów architektury rytualnej w dorzeczu Górnego Eufratu.

Świątynia sprzed 6 tys. lat

Wykopaliska w Tadım we wschodniej Turcji są realizowane pod auspicjami tureckiego Ministerstwa Kultury i Turystyki przez archeologów z Muzeum w Elazığ. Badania te są skoncentrowane na znajdujących się w Tadım twierdzy i wzgórzu. Stanowisko archeologiczne w Tadım wznosi się na około 35 metrów i obejmuje obszar o wymiarach 210 na 160 metrów. Uważa się, że miejsce to było istotnym ośrodkiem religijnym i miejskim dla starożytnych społeczności.

W sektorach wykopalisk oznaczonych numerami 80–81 na obszarze wzgórza badacze odsłonili kompleks świątynny z rytualnym „kanałem krwi”, w którym znaleziono szczątki ludzkie i zwierzęce, a także kamień ołtarzowy noszący ślady cięć nożem. Odkrycia te sugerują, że odprawiano tam rytuały ofiarne – prawdopodobnie z udziałem zarówno zwierząt, jak i ludzi – składane bóstwom jako wyraz ówczesnych wierzeń duchowych.

Artefakty z Tadım

Zespół archeologów na terenie stanowiska Tadım zidentyfikował również cztery podesty, które najprawdopodobniej służyły do składania darów wotywnych, święte palenisko i różne przedmioty o charakterze obrzędowym oraz związanym z życiem codziennym. Wśród innych artefaktów znaleziono między innymi: ceramikę, pieczęcie wykorzystywane przy transakcjach rolniczych, groty strzał, narzędzia codziennego użytku, przęśliki do produkcji tkanin, figurki idoli wykonane z kamienia, gliny i kości (posążki te były wczesnymi formami symbolicznej lub religijnej ekspresji).

Stojący na czele zespołu prowadzącego wykopaliska w Tadım Ergün Demir zauważył, że pozostałości architektoniczne składają się z fundamentów z rumoszu kamiennego oraz ścian wykonanych z suszonej cegły – metody budowlanej zapewniającej odporność struktur na klęski żywiołowe i najazdy. „Ten okres wyznacza początek bardziej zorganizowanych osad w tym regionie. Znaleziska z Tadım są świadectwem nie tylko praktyk religijnych na tym obszarze (na przełomie późnego chalkolitu i wczesnej epoce brązu – przyp. red.), ale także wczesnych oznak złożonego społeczeństwa i aktywności gospodarczej” – powiedział Ergün Demir.

Marcin Jarzębski