UGC 9128 – karłowata galaktyka nieregularna w gwiazdozbiorze Wolarza
Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali karłowatą galaktykę nieregularną oznaczoną jako UGC 9128, znajdującą się w gwiazdozbiorze Wolarza.
Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest karłowata galaktyka nieregularna znana jako UGC 9128. Jest ona oddalona o około 7,4 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza. Galaktyka została odkryta w 1959 roku przez astronoma Sidneya van den Bergha. UGC 9128 należy do grupy galaktyk M94.
Karłowate galaktyki nieregularne, takie UGC 9128, to zdaniem astronomów galaktyki, które nie mają określonego symetrycznego kształtu. Większość z tych obiektów ma względnie niewielkie rozmiary, a ich prototypem jest Mały Obłok Magellana – galaktyka karłowata i satelita Drogi Mlecznej. Galaktyki nieregularne są zniekształcone, porozrywane i są również bogate w gaz, pył, przez co powstaje w nich wiele nowych gwiazd.
UGC 9128, jak opisują naukowcy, należy do grupy galaktyk M94, która jest sąsiadującym z Grupą Lokalną zbiorem galaktyk znajdującym się głównie w gwiazdozbiorze Psów Gończych w odległości około 13 milionów lat świetlnych od Ziemi. Grupa ta nie zawiera wielu większych i wyraźnych galaktyk. UGC 9128, zdaniem badaczy, zawiera nie więcej niż 100 milionów gwiazd. Pomimo że jest to galaktyka karłowata, może posiadać ona zarówno sferyczne halo złożone ze starszych gwiazd, jak i dysk złożony z młodych obiektów tego typu.
Wolarz (łac. Bootes) jest jednym z wyraźnych gwiazdozbiorów nieba północnego, jest 13. co do wielkości i był znany już w starożytności. W Polsce jest widoczny od zimy do lata. Liczba gwiazd widocznych w nim gołym okiem wynosi około 90. Najjaśniejszą gwiazdą konstelacji jest Arktur (Alfa Wolarza), który jest trzecią pod względem jasności gwiazdą na niebie, a drugą, jeśli brać tylko pod uwagę gwiazdy widziane w szerokościach geograficznych Polski. Najstarszym źródłem, w którym podana jest nazwa tego gwiazdozbioru jest „Odyseja” Homera. W mitologii greckiej Boötes, syn Zeusa i nimfy Kallisto, ciągle pogania Wielką Niedźwiedzicę, wokół bieguna północnego z pomocą dwóch psów myśliwskich, reprezentowanych przez gwiazdozbiór Psów Gończych.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.
Emil Gołoś
