Unikatowy artefakt z zamku Eilean Donan. Znalezisko ujawnia kulisy średniowiecznej mody  

Archeolodzy podczas wykopalisk prowadzonych w zamku Eilean Donan na wyspie o tej samej nazwie na jeziorze Loch Duich w Szkocji w Wielkiej Brytanii odkryli unikatowy przedmiot codziennego użytku z wieków średnich. Znalezisko to pozwala odpowiedzieć na pytanie: w jaki sposób kobiety czesały włosy w średniowieczu? Zidentyfikowany średniowieczny artefakt trafił do kolekcji, która jest opisywana jako jeden z najważniejszych zbiorów średniowiecznych w Wielkiej Brytanii.

W jaki sposób kobiety czesały włosy w średniowieczu?

Zidentyfikowany niedawno na pochodzącym z XIII wieku zamku Eilean Donan w Szkocji przedmiot został przez ekspertów opisany jako jedno z najważniejszych odkryć archeologicznych dokonanych w Szkocji w ostatnich latach. Odkryty artefakt umożliwi udzielenie dokładnie odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób kobiety czesały włosy w średniowieczu? Ujawniony artefakt ma formę rylca, tj. jest smukłym i podłużnym przedmiotem, w przypadku którego dolne zakończenie ma ostry kształt. Górna część zabytku przedstawia popiersie damy.

Jak stwierdzili naukowcy najnowsze znalezisko ze szkockich gór daje bezprecedensowy wgląd w praktyki pielęgnacyjne i życie codzienne, jakie panowały w średniowiecznej Szkocji oraz na terenie jednej z najbardziej charakterystycznych twierdz tego kraju, składającego się od 3 stuleci na Wielką Brytanię. Unikatowy rylcowy przedmiot trafił do kolekcji Muzeum Narodowego Szkocji, którą eksperci opisują jako jedną z najważniejszych kolekcji średniowiecznej kultury materialnej w Wielkiej Brytanii.

Artefakt ujawniający jak wyglądało życie codzienne w średniowiecznej twierdzy

Odkryty przedmiot został datowany przez archeologów na XIII wiek. Znalezisko to zostało odkopane podczas wykopalisk realizowanych przez FAS Heritage. Co ciekawe, chociaż zamek Eilean Donan to jedna z najbardziej popularnych i rozpoznawanych średniowiecznych twierdz w Szkocji (sceneria tego zamku służyła do kręcenia zdjęć do takich filmów jak „Nieśmiertelny” i „Świat to za mało”), to dopiero od względnie niedawna są na jego obszarze prowadzone bardziej intensywne badania archeologiczne. Jak twierdzą archeolodzy, najnowsze odkrycie wraz z innymi licznymi skarbami z zamku pozwala uzyskać bardziej jasny obraz tego jak wyglądało codzienne życie w tej twierdzy.

Archeolodzy wyjaśnili, że tym co sprawia, iż odkrycie to ma szczególną wartość jest to, że zarazem tego typu artefakty należą do wyjątkowo rzadkich, jak i to, że ten rylcowy zabytek został wykonany w niezwykle kunsztowny sposób. W Wielkiej Brytanii do tej pory zostały odkryte tylko dwa inne takie przedmioty – jest to jednocześnie pierwszy taki artefakt zidentyfikowany w Szkocji. Dzieło z Eilean Donan zostało wyrzeźbione z poroża jelenia szlachetnego, czyli lokalnego gatunku, co wyróżnia ten zabytek na tle innych takich przedmiotów, gdyż zazwyczaj były one wykonywane z importowanej kości słoniowej. Artefakt ukazuje w górnej części człowieka w kapturze, zakrywającego znaczną część jego głowy, który trzyma książkę – motyw kojarzony z kontynentalną modą średniowiecznej elity.

„Ten niezwykły przedmiot pokazuje nam, w jaki sposób elita Eilean Donan podążała za modą panującą na kontynencie. Jednakże zbiór ten ukazuje jednocześnie znacznie szerszy obraz średniowiecznego życia w XIII i XIV wieku. Znalezisko to pozwala nam lepiej zrozumieć jak wyglądało życie wszystkich mieszkańców zamku – od układania fryzur, przez pracę w kuźni, po tworzenie zabawek dla dzieci” – powiedziała w rozmowie z mediami dr Alice Blackwell, starszy kustosz ds. archeologii średniowiecznej i historii z Muzeum Narodowego Szkocji.

Marcin Jarzębski