W jaki sposób Rzymianie ogrzewali łaźnie? 

Archeolodzy prowadzący wykopaliska w Salkaya we wschodniej Turcji odkryli liczącą 1700 lat rzymską łaźnie, która była wyposażona w centralne ogrzewanie, a dokładnie podgrzewanie podłogowe. W przekonaniu ekspertów znalezisko to rzuca nowe światło na rzymską inżynierię oraz na to jak wyglądało życie codzienne w regionie rzymskiej Anatolii.

Centralne ogrzewanie w starożytnym Rzymie 

W 2023 roku rolnik z wioski Salkaya położonej w prowincji Elazığ  we wschodniej Turcji podczas rutynowego kopania dołu pod sadzonki drzewek przypadkowo natknął się na fragment starożytnej mozaiki. O swoim zaskakującym znalezisku niezwłocznie poinformował specjalistów, którzy szybko zjawili się na miejscu oraz rozpoczęli wykopaliska archeologiczne – i to wykopaliska o naprawdę spektakularnym i dużym zakresie. Prace badawcze w Salkaya ujawniły pozostałości starożytnego rzymskiego kompleksu łaźni. Jak wykazało datowanie struktury te pochodzą z III wieku n.e., informuje portal „Arkeonews„

Naukowcy posługujący się georadarem, czyli urządzeniem za sprawą którego można dokonać nieinwazyjnych badań gruntu, przesondowali całą najbliższą okolicę w celu wykrycia innych zakopanych w ziemi budowli. Za sprawą tego georadarowego badania udało im się odkryć niezwykła strukturę w postaci caldarium, czyli rzymskiej nieco łagodniejszej wersji współczesnej sauny. Nie było to jedyne znalezisko, gdyż oprócz tego starożytnego pomieszczenia, w którym znajdował się basen z gorącą wodą, archeolodzy odkryli pozostałości po zaawansowanym rzymskim systemie ogrzewania, informuje portal „Arkeonews”.

Rzymski system hypokaustyczny 

Z kolei same bezpośrednie wykopaliska ujawniły, iż pod podłogą tej dawnej łaźni znajduje się  sieć małych kolumn (suspensurae). Tego typu małe kolumny stanowiły jeden z fundamentalnych elementów rzymskiego systemu hypokaustycznego (łac. hypocaustum), który to był rzymskim system ogrzewania centralnego oraz podłogowego. Jak się okazuje ta pomysłowa i innowacyjna wówczas technologia była także dostępna i wykorzystywana również we wschodnich obszarach Anatolii, jakie wchodziły w skład Imperium Romanum. 

Jak wyjaśniają działanie tego systemu ogrzewania w starożytnych łaźniach z Salkaya archeolodzy,  cały system hypokaustyczny w tym miejscu działał w taki sposób, że wytwarzane przez pobliski piec gorące powietrze krążyło podłogą i kanałami wbudowanymi w ściany. System ten ogrzewał zarówno podłogę, jak i otaczające ściany, tworząc ciepłe i wilgotne środowisko idealne do kąpieli. Caldarium w łaźni z Elazığ pokazuje jak technologia hypokaustyczna działała w praktyce. 

Marcin Jarzębski