Włodzimierz Bolecki laureatem Nagrody im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego 2026
Laureatem Nagrody im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w 2026 r. został literaturoznawca, pisarz, teoretyk i historyk literatury polskiej Włodzimierz Bolecki. Wyróżnienie to zostało wręczone podczas Kongresu Polska Wielki Projekt 2026, którego patronem medialnym jest portal „Wszystko co Najważniejsze”.
Włodzimierz Bolecki – laureat Nagrody im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego 2026
Na samo zakończenie XVI Kongresu Polska Wielki Projekt odbyła się uroczystość wręczenia Nagrody im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego 2026. Laureatem tego wyróżnienia w 2026 r. został jeden z najbardziej znanych polskich historyków i teoretyków literatury, będący profesorem Instytutu Badań Literackich PAN i badaczem literatury XX wieku, Włodzimierz Bolecki.
Laudację dla prof. Włodzimierza Boleckiego, będącego laureatem Nagrody im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, wygłosił polski pisarz, tłumacz, reżyser teatralny, krytyk literacki, kawaler Orderu Orła Białego Antoni Libera.
„Czcimy dzisiaj pisarza i uczonego o wielu talentach i cnotach, w zwięzłej z natury laudacji nie podobna omówić wszystkiego – zwłaszcza, gdy dorobek laureata jest tak bogaty i różnorodny. Nie temu zresztą służy mowa pochwalna” – zaczął Antoni Libera.
„Mowa pochwalna to gatunek, który ma za zadanie nakręcić syntetyczny obraz osiągnięć laureata i wydobyć z jego działalności najważniejsze dokonania i rysy twórczości. Spróbuje więc odpowiedzieć na trzy następujące pytania: 1. Kim w polskim piśmiennictwie jest Włodzimierz Bolecki?; 2. Jakie są jego największe osiągnięcia?; 3. Co stanowi o wartości i swoistości jego pisarstwa?” – oznajmił pisarz.
Badacz dzieł Józefa Mackiewicza, Czesława Miłosza i Gustawa Herling-Grudzińskiego
„Formalnie rzecz biorąc, Włodzimierz Bolecki jest historykiem i teoretykiem literatury, a także krytykiem literackim i wykładowcą akademickim, profesorem w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk zajmującym się szeroko rozumianą literaturą XX wieku. To jednak tylko tytuły i klasyfikacje. Rzecz, którą należy od razu podkreślić to fakt, że dzisiejszy laureat, jako jeden z nielicznych przedstawicieli rodzimego literaturoznawstwa bardzo wcześnie zdał sobie sprawę, że wiek XX przyniósł dwa niezwykle istotne, poniekąd kluczowe korpusy dzieł literackich” – stwierdził Antoni Libera.
„Z jednej strony jest to dorobek szeroko pojętego modernizmu, którego sztandarowymi przedstawicielami stali się Ignacy Stanisław Witkiewicz, Bruno Schulz i Witold Gombrowicz, a z drugiej wcale nie sprzeczna z tym nurtem, najbardziej wartościowa i reprezentatywna część literatury emigracyjnej powstająca w drugiej połowie XX stulecia pod auspicjami i patronatem Jerzego Giedroycia. Chodzi tu głównie o takich twórców jak: Józef Mackiewicz, Czesław Miłosz, Gustaw Herling-Grudziński, Sergiusz Piasecki i Andrzej Bobkowski” – powiedział Antoni Libera.
Następnie dodał: „Większość dzieł tych pisarzy powstała już po wojnie, gdy w Polsce panował komunizm, a pierwsza większa fala zainteresowania nimi nastąpiła dopiero po 1956 r., gdy reżim nieco zelżał. Oczywiście w krajowym środowisku literackim i akademickim, mimo niechęci władzy i zakazów cenzury, „te książki zbójeckie”, jak w ślad za Mickiewiczem nazywano całą tę produkcję emigracyjną, czytało się z przejęciem, niemal że z nabożeństwem, a nawet dyskutowało się o nich na rozmaitych nieoficjalnych konwentyklach” – stwierdził.
Kronikarz polskiej XX-wiecznej literatury
„Niemniej jednak mało komu w tamtych latach przychodziło do głowy, że należy już wtedy ją katalogować, opracowywać i budować zręby przyszłych monografii krytycznych, jako że jest to niewątpliwie najbardziej wartościowa część polskiego piśmiennictwa XX wieku. Włodzimierz Bolecki był właśnie jednym z tych, którzy bardzo szybko zdali sobie z tego sprawę i niejako pod prąd – bo do 1989 r. literatura ta była formalnie zakazana – zaczął z premedytacją i metodycznie się nią zajmować i spod jego pióra zaczęły wychodzić potężne kompendia na temat Józefa Mackiewicza, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, a także niezliczone rozprawy i wstępy do dzieł Gombrowicza, Szulca i Miłosza” – zaznaczył Antoni Libera.
„Włodzimierz Bolecki w swojej pracy podkreślał z naciskiem, że modernizm to bynajmniej nie tylko sztuka wątpiąca, ukazująca rozpad dotychczasowych wartości i prognozująca totalną katastrofę, lecz również taka, która ostrzega przed tym niebezpieczeństwem i próbuje pokazać w jaki sposób przeciwdziałać tej tendencji i jak bronić się przed nihilizmem. Dorobek Włodzimierza Boleckiego na tym polu jest imponujący” – mówił Antoni Libera.
„Można powiedzieć, że najważniejsze dokonania polskiego piśmiennictwa w XX stuleciu doczekały się w osobie Włodzimierza Boleckiego swego głównego kronikarza, kustosza i komentatora. Dla czołowych przedstawicieli literatury polskiej XX wieku stał się on kimś kim w przeszłości byli wielcy kodyfikatorzy dzieł polskiego romantyzmu i pozytywizmu” – oznajmił.
Czym jest Nagroda im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego?
Nagroda im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego to honorowe wyróżnienie, które jest przyznawane osobom szczególnie zasłużonym dla państwa polskiego, jego kultury i życia publicznego. Wyróżnienie to jest przyznawane od ponad dekady w trakcie odbywającego się corocznie Kongresu Polska Wielki Projekt – będącego największym spotkaniem eksperckich środowisk konserwatywnych w Polsce.
Decyzję o przyznaniu tej nagrody podejmuje kapituła honorowej Nagrody im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Nominowane są do niej osoby, które zostają uznane przez kapitułę za aktywnie działające na rzecz wizerunku Polski i jej obywateli na świecie, a także na rzecz kongresu.
W skład obecnej kapituły nagrody wchodzą m.in.: następujące postaci życia publicznego: Andrzej Gwiazda, Jerzy Kalina, prof. Zdzisław Krasnodębski, Andrzej Krauze, Zuzanna Kurtyka, Antoni Libera, prof. Andrzej Nowak, Joanna Wnuk-Nazarowa, Bronisław Wildstein, prof. Ryszard Legutko, Janusz Kapusta, Jan Polkowski i laureat Nagrody im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 2025 r. Józef Skrzek. Przewodniczącym kapituły jest prof. Zdzisław Krasnodębski.
Marcin Jarzębski
