Naukowcy wykorzystają oprogramowanie Fink do badania kosmicznych zjawisk przejściowych

Astronomowie opracowali oprogramowanie, które zostało nazwane Fink, w celu badania kosmicznych zjawisk przejściowych, takich jak supernowe czy rozerwanie gwiazd przez czarne dziury.

W ramach nowego badania, naukowcy z Centre national de la recherche scientifique (CNRS), stworzyli oprogramowanie Fink, które umożliwia śledzenie w czasie rzeczywistym milionów kosmicznych zjawisk przejściowych obserwowanych przez Vera C. Rubin Observatory w Chile, z niespotykaną dotychczas dokładnością. Jak tłumaczą astronomowie, w ciągu kilku minut od wykonania każdego zdjęcia Fink odbiera dane, przetwarza je, wzbogaca i porównuje z istniejącymi zbiorami danych. Pozwala to z niezwykłą szczegółowością charakteryzować nawet najsubtelniejsze zmiany w wykrytym świetle. Dane są następnie przechowywane, klasyfikowane i udostępniane naukowcom oraz astronomom astronomii.

To ciągłe, otwarte i realizowane w czasie rzeczywistym udostępnianie danych astronomicznych, zdaniem badaczy, usprawnia koordynację teleskopów na świecie, co może pomóc lepiej poznawać Wszechświat. Jak tłumaczą naukowcy, Fink opiera się na najnowocześniejszych technikach przetwarzania wielkoskalowych danych oraz na uczeniu maszynowym opartym na sztucznej inteligencji. Kod źródłowy oraz bazy danych, są wciąż udoskonalane i dodawane.

Fink jest jednym z siedmiu wyspecjalizowanych narzędzi do przetwarzania danych pozyskiwanych przez Vera C. Rubin Observatory. W ramach przeglądu południowego nieba Legacy Survey of Space and Time (LSST), obserwatorium zbiera obecnie 20 terabajtów obrazów każdej nocy. Co powoduje wykrycie około 10 milionów zjawisk przejściowych każdej nocy, które później są przetwarzane przez oprogramowanie.

Zdaniem astronomów, oprogramowanie Fink ma umożliwić nowe odkrycia dotyczące kosmicznych zjawisk przejściowych (transient phenomena), takich, jak supernowe, przeloty asteroid i rozerwania gwiazd przez czarne dziury.

Wykorzystując dane z Vera C. Rubin Observatory, Fink, zdaniem badaczy, może również umożliwić wykrywanie rzadkich obiektów międzygwiazdowych przelatujących przez Układ Słoneczny, a także potencjalnie niebezpiecznych asteroid zagrażających Ziemi. Naukowcy mają również nadzieję, że pozwoli on odkryć zupełnie nowe zjawiska astrofizyczne. Jak wskazują naukowcy, zebrane dane będą mogły być wykorzystywane także w kosmologii do badania dwóch tajemniczych składników stanowiących ponad 95 proc. kosmosu – ciemnej materii i ciemnej energii.

Emil Gołoś