mózgi dzieci nastolatków w czasie pandemii covid mózg

Lockdowny czasu pandemii miały szkodliwy wpływ na mózg dorastających dziewcząt 

Mózgi nastolatków uległy przyspieszonemu starzeniu podczas pandemii Covid-19, przy czym efekt ten był bardziej wyraźny u dorastających dziewcząt niż u chłopców – wynika z badań naukowców z University of Washington.

Jak pandemia wpłynęła na mózg?

Neva Corrigan z University of Washington i jej współpracownicy porównali skany mózgów dzieci i nastolatków wykonane przed pandemią i w jej trakcie. Wyniki? Podczas pandemii Covid-19 u nastolatków wykazano oznaki przyspieszonego starzenia się mózgu, przy czym dziewczęta były dotknięte w większym stopniu niż chłopcy. Zdaniem autorów lockdown i inne obostrzenia miały nieproporcjonalnie szkodliwy wpływ na rozwój mózgu dorastających dziewcząt.

W 2018 roku zebrali skany mózgów 109 osób w wieku 9, 11, 13, 15 i 17 lat. Wykorzystali te dane do stworzenia modelu zmian grubości kory mózgowej między 9 a 17 rokiem życia. Następnie w 2021 r., podczas pandemii, przeskanowali mózgi oddzielnej kohorty 54 nastolatków w wieku 12, 14 i 16 lat. Wszyscy uczestnicy badań pochodzili z obszaru Seattle i mieli podobny status społeczno-ekonomiczny.

Porównując skany mózgów zebrane od uczestników w 2021 r. z wcześniej opracowanym modelem, naukowcy odkryli, że podczas pandemii u nastolatków w większym stopniu zmniejszyła się grubość kory mózgowej, przy czym u dziewczynek proces zmniejszania jej grubości był bardziej nasilony niż u chłopców. Średnio przyspieszenie zaniku kory mózgowej u dziewcząt odpowiadało starzeniu się o cztery lata, podczas gdy u chłopców było równoznaczne ze starzeniem się o prawie dwa lata.

„Nie jesteśmy pierwszą grupą, która zgłasza zmniejszenie grubości kory mózgowej u nastolatków związane z pandemią Covid-19. Jest to jednak pierwsze badanie, które wykazało takie różnice między płciami” – powiedziała Corrigan, która przedstawiła swoje ustalenia na listopadowym spotkaniu Society for Neuroscience w Waszyngtonie.

Jak zmienia się mózg?

W miarę rozwoju mózgu jego zewnętrzna warstwa, zwana korą mózgową, zaczyna robić się cieńsza. Przebyte w dzieciństwie trudności, na przykład doświadczenie przemocy lub zaniedbania, przyspieszają tempo tego procesu.

Przyspieszony zanik kory mózgowej obserwowany przez badaczy z University of Washington dotyczył także większej liczby obszarów mózgu u dziewcząt niż u chłopców. Średnio u dziewcząt zaobserwowano zwiększony zanik w 35 regionach, natomiast u chłopców tylko w trzech. U dziewcząt największe szkody dotyczyły obszarów mózgu zaangażowanych w przetwarzanie informacji wizualnych, zwłaszcza dotyczących twarzy. Jedyne nakładanie się cech chłopców i dziewcząt dotyczyło przyspieszonego ścieńczenia prawej i lewej bocznej kory potylicznej, czyli obszarów, które pomagają nam rozpoznawać obiekty.

Jak podkreśliła Neva Corrigan z University of Washington, kobiety są znacznie bardziej zależne od sieci społecznościowych, jeśli chodzi o poczucie własnej tożsamości i wsparcie emocjonalne. Możliwe, że podczas pandemii izolacja miała bardziej szkodliwy wpływ na mózg kobiet dlatego, że są one bardziej wyczulone na relacje z rówieśnikami, szczególnie istotne dla rozwoju ich mózgu. 

Mózgi nastolatków po pandemii – konieczne kolejne badania

Przyspieszony zanik kory mózgowej u dzieci i nastolatków może sprzyjać problemom psychicznym – na przykład depresji. Nie jest jednak jasne, czy chodzi o trwały efekt, czy też przyspieszony zanik kory zatrzyma się lub zwolni po jakimś czasie, przywracając młodzież na normalną ścieżkę rozwoju mózgu. Dlatego też konieczne są badania uzupełniające.

Paweł Wernicki/PAP/AJ

SUBSKRYBUJ „GAZETĘ NA NIEDZIELĘ” Oferta ograniczona: subskrypcja bezpłatna do 31.03.2024.

Strona wykorzystuje pliki cookie w celach użytkowych oraz do monitorowania ruchu. Przeczytaj regulamin serwisu.

Zgadzam się