Starożytna, rzymska gra planszowa została rozwiązana przez sztuczną inteligencję

Gładki, biały kamień pochodzący z czasów rzymskich, odnaleziony w Holandii, od lat stanowił zagadkę dla archeologów. Teraz, ta rzymska gra planszowa i jej zasady zostały rozwiązane przez sztuczną inteligencję. 

Dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji udało się wreszcie wyjaśnić pochodzenie i sposób używania tego przedmiotu.  Zdaniem naukowców przedmiot ten był starożytną grą planszową, a naukowcy zdołali nawet odtworzyć prawdopodobne zasady rozgrywki.

Na okrągłym fragmencie wapienia widoczne są wyżłobione linie — zarówno proste, jak i ukośne. Analiza z użyciem obrazowania 3D wykazała, że część z nich jest wyraźnie głębsza od pozostałych. Może to sugerować, że pionki przesuwano po nich częściej, co z czasem doprowadziło do większego zużycia powierzchni.

„Widać wyraźne ślady ścierania wzdłuż linii, dokładnie tam, gdzie można by przesuwać elementy gry” — wyjaśnił Walter Crist, archeolog z Uniwersytetu w Lejdzie, specjalizujący się w dawnych grach planszowych.

Kolejnym etapem badań była analiza przeprowadzona przez naukowców z Uniwersytetu w Maastricht, którzy wykorzystali program oparty na sztucznej inteligencji zdolny do rekonstruowania zasad starożytnych gier. System, nazwany Ludii, został wcześniej „nauczony” reguł około stu dawnych gier pochodzących z tego samego regionu co rzymski artefakt.

Jak tłumaczy Dennis Soemers z Uniwersytetu w Maastricht, komputer wygenerował dziesiątki możliwych zestawów zasad, a następnie rozgrywał partię sam ze sobą, wybierając warianty, które okazały się najbardziej intuicyjne i satysfakcjonujące dla graczy. Naukowcy zestawili później proponowane reguły ze śladami zużycia na kamieniu, aby wskazać najbardziej prawdopodobny sposób prowadzenia rozgrywki.

Soemers podkreśla jednak, że należy zachować ostrożność w interpretacji wyników. Jak zaznacza, jeśli program otrzyma podobny układ linii, zawsze będzie w stanie zaproponować jakieś zasady gry, dlatego nie ma pewności, że właśnie w taki sposób bawili się Rzymianie.

Według badaczy celem tej, „pozornie prostej, ale wciągającej gry strategicznej” było polowanie na pionki przeciwnika i chwytanie ich przy jak najmniejszej liczbie ruchów.

Maciej Bzura

SUBSKRYBUJ „GAZETĘ NA NIEDZIELĘ” Oferta ograniczona: subskrypcja bezpłatna do 31.07.2026.

Strona wykorzystuje pliki cookie w celach użytkowych oraz do monitorowania ruchu. Przeczytaj regulamin serwisu.

Zgadzam się